Các chuyên gia, nhà quản lý, DN trao đổi tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" - Ảnh: VGP
Mọi chủ thể bán hàng trên môi trường số phải được định danh
Ngày 6/8, tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử", nhiều cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp đã tập trung trao đổi về các giải pháp xây dựng môi trường kinh doanh số minh bạch, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh.
Phát biểu tại hội thảo, bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết: Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248 được xây dựng trên cơ sở thực tiễn phát triển mạnh của thương mại điện tử với sự xuất hiện ngày càng phổ biến của sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream bán hàng và tiếp thị liên kết. Mục tiêu là xây dựng môi trường giao dịch minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Theo bà Lê Hoàng Oanh, Luật chuyển từ tư duy "chỉ cung cấp hạ tầng" sang "quản lý theo chức năng thực tế". Theo đó, các nền tảng phải thực hiện định danh, xác thực người bán; công khai thông tin; giám sát hoạt động; lưu trữ dữ liệu; tiếp nhận, xử lý phản ánh và phối hợp với cơ quan quản lý trong xử lý vi phạm. Với các nền tảng số lớn, yêu cầu về quản trị rủi ro và ứng dụng công nghệ để phát hiện, ngăn chặn vi phạm cũng được đặt ra.
Một điểm đáng chú ý khác là Luật lần đầu xác định hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết là một phần của giao dịch thương mại điện tử khi phát sinh hoạt động đặt hàng trực tiếp trên nền tảng. Vì vậy, trách nhiệm không chỉ thuộc về người bán mà còn được phân định rõ đối với KOL, KOC, livestreamer, đơn vị tiếp thị liên kết và nền tảng thương mại điện tử.
Cụ thể, người bán chịu trách nhiệm về chất lượng, nguồn gốc hàng hóa và giải quyết khiếu nại sau bán hàng. KOL, KOC và livestreamer phải kiểm chứng thông tin trước khi giới thiệu sản phẩm, không được quảng cáo sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm về công dụng, xuất xứ hay giá bán. Trong khi đó, các đơn vị tiếp thị liên kết chỉ được sử dụng thông tin chính thống của người bán và không được tạo đánh giá giả hoặc dẫn liên kết đến hàng hóa vi phạm.
"Dữ liệu là nền tảng quan trọng để giám sát thị trường, phát hiện vi phạm, giải quyết tranh chấp và xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn, phát triển bền vững", bà Lê Hoàng Oanh nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số kiến nghị tăng cường hợp tác, kết nối và chia sẻ dữ liệu với cơ quan Thuế.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, giảm gánh nặng cho người nộp thuế
Ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử-Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết: Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, ngành Thuế đang đổi mới toàn diện công tác quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ. Luật Quản lý thuế năm 2025 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn đã tạo hành lang pháp lý đầy đủ hơn, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới.
Theo ông Đặng Văn Thành, một trong những điểm mới đáng chú ý là việc hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, đặc biệt là các nhà cung cấp nước ngoài. Theo đó, các nền tảng thương mại điện tử có chức năng thanh toán được giao trách nhiệm khấu trừ, khai và nộp thuế thay đối với hộ, cá nhân kinh doanh và nhà cung cấp nước ngoài. Quy định này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh xuyên biên giới, tăng tính minh bạch của thị trường, đồng thời giảm gánh nặng thực hiện nghĩa vụ thuế cho người bán.
Đáng chú ý, cơ chế kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và các nền tảng thương mại điện tử tiếp tục được tăng cường. Nhờ đó, doanh thu, số thuế đã được khấu trừ và nộp thay sẽ được tự động cập nhật vào tài khoản thuế điện tử của người nộp thuế, giúp giảm thời gian đối chiếu, hạn chế sai sót và nâng cao tính minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Đối với hóa đơn điện tử, nhiều quy định mới được ban hành nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Hộ, cá nhân kinh doanh đã sử dụng hóa đơn điện tử phù hợp sẽ không bắt buộc chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
Ông Đặng Văn Thành thông tin thêm, thời gian tới ngành Thuế sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi quản lý đối với toàn bộ hoạt động kinh tế số, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) trong phân tích dòng tiền, nhận diện rủi ro và phòng, chống gian lận thuế. Bên cạnh đó, cơ quan thuế sẽ tăng cường phối hợp với các nền tảng trung gian để chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu, nghiên cứu mở rộng cơ chế hỗ trợ khai và nộp thuế thay nhằm giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
"Ngành Thuế sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ người nộp thuế thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, khuyến khích hộ, cá nhân kinh doanh chủ động đồng bộ thông tin đăng ký thuế, kê khai đầy đủ doanh thu, thường xuyên theo dõi tài khoản thuế điện tử và kịp thời liên hệ cơ quan thuế khi phát sinh vướng mắc", ông Đặng Văn Thành nhấn mạnh.
Dưới góc độ doanh nghiệp cung cấp giải pháp, bà Nguyễn Thị Hải Yến, Giám đốc Trung tâm Kinh doanh Khối Giải pháp bán lẻ Tập đoàn MISA cho biết, việc nhiều chính sách mới về thương mại điện tử, quản lý thuế và hóa đơn điện tử có hiệu lực đang đặt ra yêu cầu các hộ, cá nhân kinh doanh phải ứng dụng công nghệ để đáp ứng quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Theo đó, yêu cầu về minh bạch dữ liệu, quản lý hóa đơn điện tử, kết nối thông tin và nhận diện người bán ngày càng cao, góp phần tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, chống thất thu thuế và thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch. Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh vẫn gặp khó khăn trong quản lý đơn hàng đa kênh, đối soát thanh toán, kiểm soát tồn kho, đồng bộ dữ liệu cũng như thực hiện quy định về hóa đơn điện tử và thuế.
"MISA đã phát triển hệ sinh thái quản lý bán hàng tích hợp, đồng bộ đơn hàng, dữ liệu hàng hóa và tồn kho từ nhiều nền tảng thương mại điện tử, đồng thời hỗ trợ lập hóa đơn điện tử, đối soát doanh thu, kết nối phần mềm kế toán để tự động hạch toán, giảm thời gian xử lý và hạn chế sai sót khi kê khai, nộp thuế", bà Nguyễn Thị Hải Yến chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam lưu ý rủi ro về hóa đơn điện tử khi nhiều hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn đã được khấu trừ, khai và nộp thuế thay nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ lập hóa đơn điện tử. Thực tế vẫn còn nhiều trường hợp chưa xuất hóa đơn đầy đủ cho các giao dịch phát sinh. Ngoài ra, đối với các giao dịch thanh toán COD hoặc tiền mặt, việc xác định doanh thu còn gặp khó khăn, nhất là trên các nền tảng không có chức năng thanh toán. Nếu không kê khai đầy đủ doanh thu, người kinh doanh có thể phát sinh rủi ro về thuế. Đối với trường hợp cố tình không kê khai hoặc kê khai không đúng, khi số tiền trốn thuế đạt mức theo quy định, cơ quan thuế có thể chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét xử lý theo Bộ luật Hình sự.
"Vì vậy, hộ, cá nhân kinh doanh chủ động đăng ký thuế, kê khai doanh thu, lập hóa đơn điện tử và nộp thuế đúng thời hạn nhằm hạn chế rủi ro pháp lý, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng", bà Nguyễn Thị Cúc khuyến nghị.
Anh Minh
