Sáng 7/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Nhiều thủ đoạn buôn lậu hàng giả
Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389, trong 6 tháng đầu năm 2026, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025). Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647 tỷ đồng (tăng 49,36% so với cùng kỳ). Các lực lượng chức năng đã khởi tố 1.676 vụ án, 2.789 đối tượng.
Tại các địa bàn trọng điểm như Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai, Tây Ninh, An Giang…, các đối tượng tiếp tục lợi dụng đường mòn, lối mở, hoạt động cư dân biên giới, chính sách phân luồng hải quan, phương tiện vận tải trá hình để buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép vào nội địa.
Phương thức nổi lên là chia nhỏ hàng hóa, tập kết tại các kho giáp biên rồi vận chuyển sâu vào nội địa theo nhiều chặng nhằm cắt đứt quá trình theo dõi của lực lượng chức năng; lợi dụng quá cảnh hàng hóa để vận chuyển hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ từ nước ngoài vào Việt Nam để đi nước thứ ba với nhiều chủng loại mặt hàng.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại hội nghị (Ảnh: VGP).
Trên tuyến đường biển, các đối tượng lợi dụng hoạt động tạm nhập tái xuất; hàng quá cảnh, chính sách phân luồng hải quan để thực hiện hành vi buôn lậu và gian lận thương mại. Thủ đoạn phổ biến là khai sai tên hàng, mã hàng, xuất xứ; khai báo trị giá thấp nhằm trốn thuế; trộn lẫn hàng giả, hàng cấm trong container hàng hóa hợp pháp; lợi dụng tỉ lệ phân luồng kiểm tra thấp để đưa hàng lậu qua cảng biển.
Trên tuyến hàng không, các đối tượng lợi dụng hành lý ký gửi, hành lý xách tay, chuyển phát nhanh quốc tế, hàng quà biếu, quà tặng để buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, hàng hiệu giả mạo, linh kiện điện tử, ma túy và hàng cấm. Thủ đoạn mới là gia cố 2 đáy vali, cất giấu trong thiết bị điện tử, nung chảy vàng rồi đúc thành linh kiện điện tử, cơ khí, chia nhỏ hàng hóa thành nhiều kiện hàng nhỏ nhằm tránh bị phát hiện.
Đáng chú ý, không gian mạng và thương mại điện tử đang là lĩnh vực phức tạp nhất về buôn bán, tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ. Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội để livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn.
Công tác đấu tranh chưa thực sự vững chắc
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị, có điểm bắt đầu nhưng không có điểm kết thúc.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, các hành vi vi phạm luôn diễn biến phức tạp, do đó khi còn tồn tại buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả thì các cơ quan chức năng vẫn phải tiếp tục đấu tranh, nhất là trong bối cảnh Trung ương, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ đang yêu cầu tăng cường hơn nữa công tác này. Đây là nhiệm vụ cần sự chung tay, vào cuộc của cả hệ thống chính trị mới có thể đạt hiệu quả.
Quang cảnh hội nghị (Ảnh: VGP).
Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực chỉ rõ, công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn chưa thực sự vững chắc.
Tình trạng hàng hóa nhập lậu, giả mạo nguồn gốc xuất xứ vẫn diễn biến phức tạp trong nội địa; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục xảy ra tại nhiều địa phương, gia tăng trên môi trường thương mại điện tử với quy mô lớn, thời gian kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu trong thời gian tới, các bộ, ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389, các địa phương cần tập trung thực hiện một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Theo đó, các bộ, ngành, địa phương xây dựng chương trình, kế hoạch, giải pháp cụ thể, phù hợp với tình hình từng địa bàn; tập trung đấu tranh với các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới; hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi nước thứ 3; sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, Chính phủ sẽ ban hành Nghị định về quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm theo hướng giao một cơ quan đầu mối quản lý xuyên suốt từ sản xuất, chế biến đến tiêu dùng.
Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, giám sát; nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ của cán bộ thực thi nhiệm vụ; kiên quyết không để xảy ra tình trạng tiếp tay, bao che, bảo kê cho hoạt động vi phạm.
