Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 diễn ra vào chiều 28/10, các chuyên gia cho rằng để tận dụng làn sóng dịch chuyển đầu tư toàn cầu, Việt Nam cần giải quyết bài toán phân bổ dòng vốn giữa công nghệ và nền kinh tế thực, đồng thời phát triển hạ tầng thông minh nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp.
Với Tp.HCM, điều này đặt ra yêu cầu thu hút dòng vốn chất lượng cao, nâng cấp hạ tầng và tăng khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển sản xuất, thương mại, logistics.
Dòng vốn toàn cầu dịch chuyển, Tp.HCM có thêm cơ hội
Theo ông Denis Depoux, Giám đốc Điều hành Toàn cầu Roland Berger, thế giới không thiếu vốn nhưng dòng tiền ngày càng tập trung vào AI và công nghệ, trong khi sản xuất, logistics và hạ tầng vật chất khó tiếp cận nguồn tài chính hơn.
Ông dùng hai khái niệm “tokens” và “concrete” để mô tả sự phân hóa này. “Tokens” đại diện cho hệ sinh thái số và AI, từ chip đến trung tâm dữ liệu; còn “concrete” là nền kinh tế thực, gồm nhà máy, cảng biển, đường sá, điện, viễn thông và logistics.
Ông Denis Depoux, Giám đốc Điều hành Toàn cầu Roland Berger. (Ảnh: BTC)
Theo ông, nhu cầu vay nợ lớn của các chính phủ tại nền kinh tế phát triển, cùng làn sóng huy động vốn đầu tư hạ tầng AI của các tập đoàn công nghệ, đang đẩy chi phí vay tăng cao, gây khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất và các dự án hạ tầng dài hạn.
Theo chuyên gia, thách thức không phải thiếu vốn mà là dòng tiền chưa phân bổ tương xứng cho sản xuất và hạ tầng. Việc ứng dụng tự động hóa, số hóa, robot và AI có thể nâng cao năng suất, qua đó tăng sức hấp dẫn đầu tư vào các lĩnh vực này.
Đối với Tp.HCM, vấn đề đặt ra là làm thế nào để tận dụng nguồn lực tài chính quốc tế không chỉ cho các lĩnh vực công nghệ, mà còn cho những nền tảng trực tiếp hỗ trợ tăng trưởng như hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và sản xuất công nghệ cao.
Tp.HCM có cơ hội phát huy vai trò đầu mối kết nối hoạt động đầu tư, thương mại, dịch vụ và logistics trong vùng kinh tế phía Nam. Tuy nhiên, khả năng thu hút các dự án chất lượng cao không chỉ phụ thuộc vào môi trường đầu tư, mà còn đòi hỏi hạ tầng đủ năng lực, khả năng kết nối thông suốt và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ phù hợp.
Nếu muốn đón dòng vốn có hàm lượng công nghệ cao, thành phố cần quan tâm đồng thời đến năng lực sản xuất, chất lượng dịch vụ và khả năng phối hợp giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng.
Hạ tầng thông minh sẽ là bài toán phát triển của Tp.HCM
Ở góc độ hạ tầng, ông Devendra Jain, Trưởng nhóm Trí tuệ nhân tạo và Công nghệ Tiên phong của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), cho rằng năng lực cạnh tranh không chỉ nằm ở việc xây dựng nhà máy, cảng biển, đường sá hay khu công nghiệp, mà còn ở khả năng vận hành đồng bộ các hệ thống này.
Theo ông, hạ tầng thông minh là sự kết hợp giữa hạ tầng vật chất, mạng lưới số, dữ liệu và AI, giúp nâng cao khả năng phối hợp và hiệu quả vận hành. Ông dẫn chứng ngành logistics toàn cầu, từ việc mở rộng kênh đào Panama, tiêu chuẩn hóa container đến ứng dụng trung tâm điều hành cảng, cho thấy sự kết hợp giữa hạ tầng và công nghệ giúp tối ưu hoạt động vận tải.
Ông Devendra Jain, Trưởng nhóm Trí tuệ nhân tạo và Công nghệ Tiên phong của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF).
Từ đó, ông khái quát ba bước phát triển của hạ tầng: xây dựng nền tảng vật chất, thiết lập khả năng tương thích giữa các thành phần và nâng cấp lên năng lực vận hành thông minh.
Đối với Tp.HCM, cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu không chỉ tiếp tục phát triển hạ tầng giao thông và logistics, mà còn tăng cường khả năng kết nối dữ liệu, điều phối và khai thác hiệu quả các hệ thống hiện có.
Chẳng hạn, một hệ thống giao thông có kết nối số vẫn có thể hoạt động kém hiệu quả nếu đèn tín hiệu vận hành theo chu kỳ cố định. Khi dữ liệu giao thông theo thời gian thực được sử dụng để điều chỉnh tín hiệu trên toàn mạng lưới, khả năng điều tiết có thể linh hoạt hơn, phù hợp với tình hình thực tế.
Nguyên tắc tương tự có thể được áp dụng cho hoạt động logistics, quản lý năng lượng và các khu sản xuất công nghiệp. Khi những hệ thống này được kết nối, dữ liệu có thể hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan quản lý đưa ra quyết định nhanh hơn, giảm lãng phí nguồn lực và nâng cao hiệu quả vận hành.
Để phát triển hạ tầng thông minh, cần sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp, nhà cung cấp công nghệ và tổ chức tiêu chuẩn. Bên cạnh mạng truyền thông tốc độ cao, dữ liệu đáng tin cậy và khả năng kết nối giữa các hệ thống là điều kiện quan trọng để mở rộng ứng dụng AI trong sản xuất.
Với Tp.HCM, chuyên gia gợi ý thí điểm hạ tầng thông minh trong những lĩnh vực phù hợp, tăng cường kết nối giao thông, logistics, năng lượng và sản xuất công nghiệp.
Theo các chuyên gia, thành phố không chỉ cần thu hút thêm vốn mà còn phải kết nối nguồn lực tài chính với nhu cầu phát triển hạ tầng và năng lực sản xuất. Việc kết hợp tài chính, công nghệ với nền kinh tế thực, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng hiện hữu, sẽ góp phần cải thiện năng suất và tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế.
Tp.HCM cam kết ba trụ cột đột phá, chuyển kết nối thành hành động
Phát biểu kết luận Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Văn Được đánh giá diễn đàn đã hoàn thành các nội dung chính, đồng thời mở ra những định hướng phát triển cho thành phố trong giai đoạn mới.
Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh Tp.HCM sẽ hành động quyết liệt, chuyển các sáng kiến và kết nối thành chương trình, dự án hợp tác cụ thể. Trọng tâm là tăng cường liên kết giữa các trung tâm quốc tế, đô thị lớn và mạng lưới doanh nghiệp toàn cầu, qua đó thu hút nguồn lực phục vụ phát triển.
Tp.HCM đặt mục tiêu trở thành siêu đô thị toàn cầu thông minh, bền vững, có khả năng kết nối các nguồn lực quốc tế và tham gia sâu hơn vào mạng lưới kinh tế toàn cầu. Theo đó, thành phố sẽ chuyển từ các kết nối đơn lẻ sang mạng lưới liên kết chiến lược, gắn kết tri thức với năng lực sản xuất, tối ưu hóa chuỗi giá trị và hình thành các cực tăng trưởng mới.
Để hiện thực hóa mục tiêu, Tp.HCM cam kết tập trung vào ba trụ cột đột phá. Thứ nhất là đổi mới thể chế, tiên phong thí điểm các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thứ hai là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đạt chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh. Thứ ba là đẩy mạnh hội nhập và hợp tác chiến lược, tăng cường hợp tác công - tư, kết nối nguồn lực quốc tế và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao.
Tp.HCM cần làm gì để trở thành trung tâm tăng trưởng kết nối cao?
