Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chính thức công bố khởi động mô hình hợp tác khu vực mới mang tên "Carpathian Eight" (C8 - Nhóm 8 nước Carpathian) tại hội nghị thượng đỉnh khai mạc được tổ chức tại khu nghỉ dưỡng trượt tuyết Bukovel, thuộc vùng Ivano-Frankivsk phía tây Ukraine, diễn ra từ ngày 18-20/9.
Mô hình này tập hợp Ukraine, Liên minh châu Âu (EU) cùng 7 quốc gia châu Âu gồm Romania, Serbia, Ba Lan, Slovakia, Cộng hòa Séc, Áo và Hungary.
Theo truyền thông Ukraine, trong khi các nhà lãnh đạo, bao gồm Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Tổng thống Romania Nicusor Dan đều tham dự, Thủ tướng Slovakia Robert Fico lại vắng mặt dù trước đó ông đã lên kế hoạch tới hội nghị.
Mô hình C8 quy tụ cả những nước ủng hộ mạnh mẽ Ukraine như Ba Lan và Romania, lẫn các quốc gia như Hungary, Serbia và Slovakia vốn từ chối cung cấp hỗ trợ quân sự trực tiếp cho Kiev.
Mặc dù vậy, theo Tổng thống Zelensky, hội nghị đánh dấu một "khởi đầu quan trọng" nhằm tăng cường quan hệ giữa các nước trong khu vực và tạo thêm một yếu tố hợp tác vững chắc ở cấp độ EU.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: President.gov.ua
"Hội nghị thượng đỉnh này là khởi đầu quan trọng cho một phong trào nhằm tăng cường hơn nữa mối quan hệ giữa các nước chúng ta và tạo ra một yếu tố hợp tác mạnh mẽ khác ở cấp độ EU", Tổng thống Ukraine cho biết trên Telegram.
Theo ông, các quốc gia tham gia cam kết hợp tác về an ninh, năng lượng, hậu cần, quan hệ kinh tế xuyên biên giới và hỗ trợ cộng đồng địa phương.
Ông Zelensky nhấn mạnh rằng vùng Carpathian rộng lớn đã trở thành một trong những nền tảng đáng tin cậy nhất cho công cuộc phòng thủ.
"Vùng Carpathian đã trở thành một trong những nền tảng đáng tin cậy nhất cho công cuộc phòng thủ của chúng ta. Đây là sức mạnh hiện hữu và sẽ tiếp tục được duy trì", ông Zelensky nói thêm.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh xung đột kéo dài giữa Nga và Ukraine, dẫn đến những lo ngại gia tăng về an ninh.
Trong phần kinh tế của hội nghị, Tổng thống Zelensky thông báo sẽ ký kết các thỏa thuận đầu tư và thương mại trị giá khoảng 1 tỷ Euro.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, khoảng 550 đại diện doanh nghiệp tham gia, với gần 100 dự án kinh doanh từ 8 quốc gia Carpathian, tổng giá trị gần 40 tỷ Euro.
Ông nhận định đây là khởi đầu tốt, tập trung vào năng lượng, hậu cần, cơ sở hạ tầng và các thỏa thuận liên ngành. Ông cũng dự báo tăng trưởng kinh tế trong khu vực trong những năm tới có thể nhanh gấp đôi mức trung bình của EU.
Song song với đó, ngay khi Hội nghị Thượng đỉnh bắt đầu vào ngày 18/9, ông Zelensky thông báo trên Telegram rằng Ukraine đã nhận được 3,3 tỷ Euro từ gói hỗ trợ tài chính của EU nhằm tăng cường năng lực quốc phòng của nước này, bao gồm mua tên lửa và drone.
Tại hội nghị, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk thông báo rằng đất nước ông đã tham gia liên minh phòng thủ chống tên lửa đạn đạo cùng với Ukraine và các đồng minh khác, với sáng kiến cũng do Kiev khởi xướng.
"Kể từ hôm nay, Ba Lan là một phần của dự án lớn này… chúng tôi đã thống nhất về các hình thức và khuôn khổ cho sự hợp tác này", ông Tusk phát biểu trong một video đăng trên nền tảng X.
Liên minh phòng không này được thành lập vào tháng 7 giữa Ukraine và 9 quốc gia châu Âu khác. Liên minh sẽ triển khai việc cùng phát triển một hệ thống chống tên lửa đạn đạo mới, gọi là Freyja, đóng vai trò là giải pháp thay thế với chi phí thấp hơn so với hệ thống Patriot của Mỹ.
Ông Tusk cũng thông báo rằng Ba Lan đã chuẩn bị một gói viện trợ mới "có quy mô đáng kể" dành cho Ukraine, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết.
Minh Đức (Theo ANSA, Ukrinform)
