Sáng 11/9, Hội nghị Thị trưởng trong khuôn khổ Đối thoại Hữu nghị Tp.HCM lần thứ 3 năm 2026 (FD 2026) với chủ đề "Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững" do UBND Tp.HCM tổ chức, chính thức khai mạc tại phường Vũng Tàu.
Tp.HCM sau hợp nhất đứng trước không gian phát triển mới
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Tp.HCM Nguyễn Lộc Hà cho rằng trong bối cảnh mới, đối ngoại và hội nhập quốc tế không còn chỉ dừng ở duy trì quan hệ hữu nghị hay mở rộng giao tiếp quốc tế, mà đã trở thành một phương thức phát triển quan trọng của các địa phương.
"Nếu như chính sách đối ngoại quốc gia, hoạt động ngoại giao nguyên thủ, đối ngoại cấp cao đã tạo lập khuôn khổ và điều kiện thuận lợi, thì địa phương chính là nơi chuyển hóa những cơ hội chiến lược đó thành các chương trình, dự án và giá trị cụ thể phục vụ phát triển", ông Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Tp.HCM Nguyễn Lộc Hà.
Theo lãnh đạo UBND Tp.HCM, từ ngày 1/7/2025, sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, Tp.HCM có diện tích hơn 6.770 km², dân số trên 14 triệu người và bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian, quy mô kinh tế và tiềm lực tổng hợp được mở rộng đáng kể.
Thành phố được định hướng hội tụ 3 cực tăng trưởng năng động, gồm trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại khu vực đô thị lõi; không gian sản xuất công nghiệp công nghệ cao với hệ sinh thái doanh nghiệp và chuỗi cung ứng sâu rộng tại Bình Dương; cùng hệ thống cảng nước sâu, kinh tế biển, năng lượng và du lịch biển có vị trí chiến lược tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với công tác đối ngoại cũng được đặt ra ở tầm cao hơn. Tp.HCM hiện có quan hệ hữu nghị, hợp tác với 88 địa phương nước ngoài và gần 20 tổ chức, đối tác quốc tế. Cùng với các hành lang pháp lý và định hướng phát triển mới, đây được xem là nền tảng để thành phố mở rộng không gian đối ngoại và tham gia sâu hơn vào các mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Theo ông Nguyễn Lộc Hà, vấn đề của giai đoạn mới không chỉ là mở rộng số lượng các mối quan hệ, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng hợp tác, chuyển hóa những kết nối quốc tế thành giá trị cụ thể phục vụ phát triển.
Chủ đề của FD 2026 là "Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững" được kỳ vọng sẽ tạo không gian để các địa phương chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời tìm kiếm các mô hình hợp tác thực chất.
Lãnh đạo Tp.HCM đặc biệt mong muốn trao đổi với các địa phương quốc tế về 3 vấn đề lớn: phát huy vai trò của chính quyền địa phương trong tổng thể chính sách đối ngoại quốc gia; nâng cao hiệu quả thực chất của các mạng lưới hợp tác đa phương cấp địa phương; và tìm cách chuyển hóa quan hệ hữu nghị, thỏa thuận, cam kết chính trị thành những hoạt động có kết quả đo lường được.
Tp.HCM cũng mong muốn các đề xuất hợp tác trong thời gian tới không chỉ dừng ở việc xác định lĩnh vực, mà cần làm rõ đầu mối tham gia, cơ chế phối hợp và kết quả kỳ vọng.
Từ "hợp tác" sang "đồng kiến tạo"
Đánh giá cao chủ đề của FD 2026, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Hoàng Long cho rằng đây là sự thể hiện tinh thần tiên phong, chủ động và nhạy bén của Tp.HCM trước những chuyển động nhanh chóng của tình hình quốc tế và khu vực.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long, vấn đề đặt ra không chỉ với Tp.HCM mà với nhiều địa phương trên thế giới là làm thế nào chuyển hóa mạng lưới đối tác hữu nghị và kết nối quốc tế rộng lớn thành nguồn lực, cơ hội và động lực cụ thể cho phát triển.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Hoàng Long phát biểu tại hội nghị.
Trong tiến trình hội nhập ngày càng sâu rộng, đối ngoại cấp địa phương đóng vai trò kết nối đường lối, chính sách đối ngoại của Trung ương với nhu cầu và định hướng phát triển tại từng địa phương. Việc triển khai hiệu quả công tác đối ngoại không chỉ giúp nâng cao tiềm lực của địa phương mà còn góp phần làm phong phú hơn quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác quốc tế.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho rằng các khuôn khổ quan hệ đã thiết lập cần được cụ thể hóa bằng chương trình hành động và những dự án có kết quả đo đếm được.
"Mối quan hệ tin cậy, các thỏa thuận hợp tác song phương và những mạng lưới kết nối đa phương sẽ có sức sống mạnh mẽ hơn khi được gắn kết bằng những lợi ích thiết thực, khi tri thức được chia sẻ, công nghệ được kết nối, cơ hội đầu tư và thị trường được mở rộng", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhận định.
Ông cũng đề nghị các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam và quốc tế mạnh mẽ thay đổi tư duy và phương thức hợp tác, chuyển từ "hợp tác sang đồng kiến tạo", từ "chuyển giao sang cùng phát triển".
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long, hiệu quả thực chất cần trở thành thước đo của hoạt động ngoại giao phục vụ phát triển. Các địa phương, doanh nghiệp và người dân cần trở thành những chủ thể trực tiếp tham gia và thụ hưởng thành quả của hội nhập quốc tế.

Đại diện các đại biểu quốc tế chụp ảnh tại hội nghị.
Từ nền tảng của các mối quan hệ hữu nghị đã được xây dựng, FD 2026 được kỳ vọng không chỉ là nơi gặp gỡ và trao đổi, mà trở thành không gian hình thành những sáng kiến, dự án và trọng tâm hợp tác xuyên suốt giữa Tp.HCM với các địa phương, đối tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững.
Ngoại giao cần chuyển mạnh từ "mở đường" sang "đồng hành" với doanh nghiệp, địa phương