Nhức nhối nạn lấn chiếm công trình thủy lợi.
Một trong những nội dung đáng chú ý tại nghị định này là việc tăng mạnh mức xử phạt đối với hành vi xây dựng, mở rộng hoặc lấn chiếm công trình trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi.
Theo quy định mới, mức xử phạt sẽ được chia theo quy mô vi phạm thay vì áp dụng chung như trước đây. Các hành vi cơi nới, xây dựng làm gia tăng diện tích hoặc chiều dài công trình trái phép càng lớn thì mức phạt càng cao, tối đa lên tới 100 triệu đồng.
Cụ thể, trường hợp xây dựng hoặc mở rộng công trình làm tăng diện tích dưới 5m2 hoặc tăng chiều dài dưới 10m đối với công trình dạng tuyến, tường sẽ bị phạt từ 2-5 triệu đồng.
Nếu phần diện tích lấn chiếm từ 5m2 đến dưới 10m2 hoặc chiều dài tăng thêm từ 10-20m, mức xử phạt tăng lên 5-10 triệu đồng.
Đối với các vi phạm có quy mô lớn hơn, mức phạt tiếp tục tăng theo từng ngưỡng diện tích và chiều dài công trình.
Trong đó, hành vi làm tăng diện tích từ 10m2 đến dưới 20m2 hoặc tăng chiều dài từ 20-40m sẽ bị xử phạt từ 10-20 triệu đồng.
Mức phạt 20-30 triệu đồng áp dụng với trường hợp vi phạm từ 20m2 đến dưới 30m2 hoặc tăng chiều dài từ 40-60m.
Nếu diện tích lấn chiếm từ 30m2 đến dưới 50m2 hoặc chiều dài công trình tăng từ 60-80m, mức xử phạt sẽ từ 30-50 triệu đồng.
Đáng chú ý, các trường hợp xây dựng, mở rộng làm tăng diện tích từ 50m2 trở lên hoặc tăng chiều dài từ 80m trở lên có thể bị phạt tới 100 triệu đồng.
Bên cạnh đó, Nghị định số 183/2026/NĐ-CP còn phạt tiền đối với hành vi xây dựng cầu không có giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự như sau:
Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng cầu tạm dân sinh;
Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng cầu kiên cố có chiều dài dưới 05 m;
Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng cầu kiên cố có chiều dài từ 05 m đến dưới 07 m;
Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng cầu kiên cố có chiều dài từ 07 m đến dưới 10 m;
Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 110.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng cầu kiên cố có chiều dài từ 10 m đến dưới 15 m;
Phạt tiền từ 110.000.000 đồng đến 180.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng cầu kiên cố có chiều dài từ 15 m đến dưới 20 m;
Phạt tiền từ 180.000.000 đồng đến 250.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng cầu kiên cố có chiều dài từ 20 m trở lên.
Theo giới chuyên môn, việc siết chặt mức xử phạt nhằm tăng tính răn đe đối với các hành vi lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình thủy lợi - tình trạng đã xuất hiện tại nhiều địa phương trong thời gian qua, đặc biệt ở khu vực ven kênh, mương, hồ chứa và hệ thống thoát lũ.
Các công trình xây dựng trái phép trong phạm vi bảo vệ thủy lợi không chỉ ảnh hưởng tới an toàn công trình mà còn tiềm ẩn nguy cơ cản trở dòng chảy, gia tăng rủi ro ngập úng và mất an toàn trong mùa mưa bão.
Nghị định số 183/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng trong bối cảnh nhiều địa phương đang tăng cường quản lý đất đai, hạ tầng thủy lợi và trật tự xây dựng nhằm hạn chế tình trạng vi phạm kéo dài nhiều năm.
Nghị định này chính thức có hiệu lực từ 10/7/2026.
Quỳnh Chi (t/h)
