Vừa qua, Cơ quan CSĐT Công an Tp.Hải Phòng vừa phát hiện, xử lý một vụ việc đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến an toàn thực phẩm, khi hơn 120 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi bị đưa vào kho của Công ty Cổ phần đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco, HNX: CAN), có trụ sở tại 71 Lê Lai, phường Ngô Quyền (Tp.Hải Phòng) để chế biến thành thịt hộp tiêu thụ ra thị trường, trong đó khoảng 2 tấn đã được sản xuất thành phẩm.
Được biết Halong Canfoco là doanh nghiệp hoạt động lâu năm trong mảng sản xuất đồ hộp. Đáng chú ý nhất, sản phẩm đóng hộp nhãn hiệu “pate Cột Đèn Hải Phòng” của công ty này từng được các KOL, người nổi tiếng quảng bá trên mạng xã hội nên được nhiều người tin dùng và có doanh số bán ra rất cao trên các sàn thương mại điện tử. Vụ việc này là cú sốc đối với niềm tin tiêu dùng và tạo ra làn sóng tẩy chay mạnh mẽ trên cả nước.
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Hữu Thung (Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) cho biết, có hai vấn đề mà ông đáng quan tâm nhất trong vụ việc này là các đối tượng vi phạm khi vì lợi nhuận mà coi thường sức khỏe, thậm chí là tính mạng của người tiêu dùng sẽ bị xử lý thế nào và người tiêu dùng cần làm gì để tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi mua phải sản phẩm của công ty này.
Luật sư Trần Hữu Thung.
Trách nhiệm pháp lý của các đối tượng vi phạm
Theo luật sư Thung, trong vụ việc này, ngoài cơ sở trực tiếp sản xuất thì các đối tượng có hành vi cung cấp, mua bán lợn chết, lợn ốm cho Công ty này làm nguyên liệu, thực phẩm chế biến đều có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.
Ðiều 317. Tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:
a) Làm chết 03 người trở lên;
b) Gây ngộ độc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của 201 người trở lên;
c) Gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;
d) Thực phẩm có sử dụng chất, hóa chất, kháng sinh, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, phụ gia thực phẩm hoặc chất hỗ trợ chế biến thực phẩm cấm sử dụng hoặc ngoài danh mục được phép sử dụng trị giá 500.000.000 đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính 300.000.000 đồng trở lên;
đ) Thực phẩm có sử dụng nguyên liệu là động vật chết do bệnh, dịch bệnh hoặc động vật bị tiêu hủy trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
e) Thực phẩm có sử dụng chất, hóa chất, kháng sinh, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, phụ gia thực phẩm hoặc chất hỗ trợ chế biến thực phẩm chưa được phép sử dụng hoặc chưa được phép lưu hành tại Việt Nam trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính 500.000.000 đồng trở lên.
Với khối lượng lên tới 120 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi bị thu giữ có thể thấy đây là một con số đặc biệt lớn, có căn cứ để xem xét khởi tố các đối tượng theo khung hình phạt cao nhất quy định tại Khoản 4 Điều 317 Bộ luật Hình sự.
Theo đó, mức hình phạt cao nhất mà các đối tượng vi phạm phải đối mặt trong vụ việc này có thể lên tới 20 năm tù. Cũng theo quy định tại Khoản 5 Điều 317 Bộ luật Hình sự thì người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
"Theo dõi diễn biến vụ việc, ngày 12/9/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP. Hải Phòng đã ra Quyết định khởi tố vụ án "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm". Tiếp đó, ngày 24/12/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an Thành phố khởi tố đối với 9 có liên quan về hành vi cung cấp, mua bán thực phẩm có nguồn gốc từ lợn chết, lợn ốm yếu do mắc dịch tả lợn châu Phi theo khoản 4 Điều 317.
Tôi tin rằng, với sự vào cuộc nhanh chóng và quyết liệt của các cơ quan chức năng, vụ việc sẽ sớm được sáng tỏ và những đối tượng phạm tội, đặt lợi nhuận lên trên sức khỏe cộng đồng sẽ bị xử lý nghiêm minh và tương xứng theo quy định của pháp luật", luật sư Thung chia sẻ.
Người tiêu dùng nên làm gì khi mua phải sản phẩm không an toàn
Cũng theo luật sư Thung, trên mạng xã hội những ngày gần đây đang lan truyền nhiều video, clip ghi lại cảnh người tiêu dùng vứt bỏ các sản phẩm đồ hộp mang nhãn hiệu “pate Cột Đèn Hải Phòng” của HALONG CANFOCO nhằm thể hiện sự bức xúc, tẩy chay và phản đối hành vi bị cho là coi thường sức khỏe cộng đồng. Đây là phản ứng dễ hiểu trong bối cảnh thông tin về vụ việc liên tục được cập nhật trên truyền thông.
Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, việc vứt bỏ ngay sản phẩm này để phản đối tuy mang ý nghĩa về mặt tinh thần, nhưng chưa hẳn là cách ứng xử có lợi nhất cho người tiêu dùng.
Khi sản phẩm nghi kém chất lượng bị vứt bỏ hoặc tiêu hủy, cơ quan chức năng sẽ gặp khó khăn trong việc thống kê, xác định số lượng và giá trị hàng hóa vi phạm, cũng như xác định số lượng người tiêu dùng thực sự bị ảnh hưởng.
Điều này còn gây trở ngại trong việc làm rõ hành vi vi phạm đã diễn ra trong bao lâu, liệu ngoài 120 tấn thịt lợn chết chưa kịp chế biến bị thu giữ thì còn bao nhiêu sản phẩm tương tự đã được đưa ra thị trường trước đó.
Những khó khăn này vô hình trung lại có lợi cho các đối tượng vi phạm, đồng thời làm phức tạp công tác điều tra, xử lý.
Không chỉ vậy, việc tự ý tiêu hủy sản phẩm còn khiến người tiêu dùng đánh mất tư cách bị hại, kéo theo việc mất quyền khiếu nại, quyền yêu cầu hoàn tiền và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Trong khi đó, chính các sản phẩm này lại là chứng cứ quan trọng để xác định phạm vi vi phạm, số lượng hàng hóa bị ảnh hưởng và số lượng người bị hại – những yếu tố có thể tác động trực tiếp đến việc xác định trách nhiệm pháp lý theo hướng bất lợi cho người vi phạm hoặc ngược lại, có lợi cho họ nếu thiếu chứng cứ.
Theo quy định tại Điều 48 Bộ luật Hình sự, Khoản 5 Điều 4 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, Điều 608 Bộ luật Dân sự 2015, Điều 61 Luật Chất lượng, sản phẩm hàng hóa 2007, người tiêu dùng đã mua các sản phẩm kém chất lượng của Halong Canfoco hoàn toàn có quyền yêu cầu hoàn trả tiền mua hàng, bồi thường các thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra.
Bồi thường trong hoàn cảnh này có thể bao gồm nhưng không giới hạn bởi các chi phí khám, chữa, điều trị nếu việc sử dụng thực phẩm kém chất lượng dẫn tới ngộ độc hoặc ảnh hưởng tới sức khỏe cho người tiêu dùng; hoặc các thiệt hại do phải thu hồi nếu là siêu thị, tạp hóa, đơn vị trung gian phân phối, bán hàng buộc phải thu hồi, dừng giao dịch các sản phẩm đã mua từ Halong Canfoco.
Vì vậy, thay vì vội vàng vứt bỏ sản phẩm, các hành động được luật sư khuyến nghị dưới đây sẽ giúp bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của bạn nếu mua phải các sản phẩm trong vụ án việc này.
Thứ nhất, lưu giữ chứng cứ.
Cần giữ lại bao bì, vỏ hộp, chụp ảnh, quay video thể hiện rõ thông tin sản phẩm, lưu giữ hóa đơn mua hàng và chủ động làm việc với điểm bán để yêu cầu hoàn tiền hoặc giải quyết khiếu nại. Nếu gia đình bạn có triệu chứng tiêu hóa sau khi sử dụng sản phẩm này, hãy đi khám ngay tại các cơ sở y tế và giữ lại toàn bộ hóa đơn viện phí, tiền thuốc để làm căn cứ yêu cầu bồi thường. Nếu bạn là đơn vị trung gian phân phối cần chấm dứt ngay việc mua bán sản phẩm này để tránh rủi ro vi phạm pháp luật. Đồng thời lưu giữ các hợp đồng, hóa đơn mua hàng để yêu cầu bồi hoàn sau này.
Thứ hai, phản ánh tới cơ quan chức năng.
Trường hợp cần thiết, người tiêu dùng có thể gửi đơn tố giác hoặc trình báo kèm theo các tài liệu, chứng cứ liên quan đến cơ quan điều tra để được tiếp nhận, xem xét và giải quyết trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử vụ án theo quy định pháp luật. Ngoài ra, nếu thiệt hại hoặc tổn thất có giá trị lớn, người tiêu dùng được khuyến nghị nên tham vấn ý kiến và chủ động yêu cầu sự hỗ trợ của luật sư nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình được bảo vệ một cách đầy đủ và hiệu quả.
Tuệ Minh
