Xây dựng kỹ năng sử dụng AI cho học sinh, bảo vệ năng lực tư duy, sáng tạo

Ông Tạ Đình Thi cũng lưu ý cần hết sức quan tâm đến những tác động tiêu cực của AI, cần có sự kiểm soát chặt chẽ và có định hướng rõ ràng, đặc biệt là đối với các em học sinh ở trong trường học.

Chiều 21/11, ngay sau phiên bế mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh đã chủ trì cuộc họp báo công bố kết quả Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI.

Cần kiểm soát chặt ứng dụng AI trong trường học

Tại họp báo, báo chí đặt câu hỏi liên quan đến vấn đề sử dụng AI trong học tập, nguy cơ học sinh phụ thuộc vào công nghệ, suy giảm khả năng tư duy độc lập đã được ĐBQH đặt ra. Quốc hội có định hướng giám sát và hoàn thiện hành lang pháp lý như thế nào để vừa thúc đẩy ứng dụng AI trong giáo dục, vừa bảo đảm an toàn và bảo vệ năng lực tư duy, sáng tạo của thế hệ trẻ trước những tác động tiêu cực của công nghệ?

Trả lời nội dung này, ông Tạ Đình Thi – Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết, việc làm sao vừa thúc đẩy phát triển ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các lĩnh vực và đời sống, và vừa hạn chế được các tác động tiêu cực của vấn đề này trong các lĩnh vực. 

Xây dựng kỹ năng sử dụng AI cho học sinh, bảo vệ năng lực tư duy, sáng tạo- Ảnh 1.

Ông Tạ Đình Thi – Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội thông tin tại họp báo (Ảnh: Quang Vinh).

Đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, nhất là hệ lụy đối với thế hệ trẻ là vấn đề cử tri, nhân dân quan tâm và tại Kỳ họp thứ 2 các ĐBQH cũng đã trao đổi, chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân.

Liên quan đến vai trò của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội trong giám sát việc thực hiện, tạo hành lang pháp lý cho vấn đề này. Ông Tạ Đình Thi cho hay, sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Quốc hội đã thông qua nhiều đạo luật liên quan.

Riêng Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã tham mưu, chủ trì thẩm tra khoảng 10 đạo luật liên quan đến lĩnh vực này. Trong đó, có Luật về Trí tuệ nhân tạo đã được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, luật có hiệu lực kể từ ngày 1/3/2026.

Ông Thi cho biết, hiện nay Chính phủ và các cơ quan trong hệ thống đang triển khai để đưa luật đi vào cuộc sống.

"Tinh thần xuyên suốt của luật là thúc đẩy, phát triển công nghệ AI cùng với các lĩnh vực khoa học công nghệ khác, tiến tới làm chủ lĩnh vực này. Đồng thời, phát triển ứng dụng AI trong các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực giáo dục", ông Tạ Đình Thi cho hay.

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt của đạo luật là phục vụ con người, phục vụ cho sự phát triển của đất nước, bảo đảm an ninh, an toàn.

Bên cạnh tác động tích cực, ông Tạ Đình Thi cũng lưu ý cần hết sức quan tâm đến những tác động tiêu cực của AI, cần có sự kiểm soát chặt chẽ và có định hướng rõ ràng.

Đồng thời, ông Thi cũng nhấn mạnh phải tăng cường giáo dục để phát triển và xây dựng các kỹ năng của những người sử dụng AI, đặc biệt là đối với các em học sinh ở trong trường học. "Đây là yêu cầu rất cần thiết", ông Thi nói.

Ông Thi cho hay, trong Luật Trí tuệ nhân tạo cũng đã giao Bộ Giáo dục và Đào tạo phải chủ trì để xây dựng một chương trình quốc gia về phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo.

Trong đó, có yêu cầu quy định cụ thể và công nhận các chương trình đào tạo phù hợp cụ thể đối với từng đối tượng người học.

"Trong đó có cả các em học sinh, lứa tuổi mà chúng ta cần phải có sự kiểm soát chặt chẽ hơn để bảo đảm an toàn và bảo vệ năng lực tư duy, sáng tạo", ông Thi chia sẻ.

Về định hướng giám sát, ông Thi cho hay, trên cơ sở định hướng giám sát chung, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ tập trung về vấn đề này trong thời gian tới.

Ông Thi thông tin, hiện nay Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng được giao chủ trì để giám sát việc thực hiện chuyển đổi số theo Nghị quyết 57. Trong đó, cũng rất quan tâm vấn đề ứng dụng AI.

"Sắp tới, trên cơ sở giám sát sẽ có các kiến nghị cụ thể đối với các cơ quan trong hệ thống chính trị. Đặc biệt là vấn đề ứng dụng AI; tiếp tục quan tâm, giám sát việc thực hiện trả lời chất vấn của các vị trưởng ngành trong các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và lĩnh vực giáo dục và đào tạo", ông Thi nhấn mạnh.

Cần hạn chế học sinh nhỏ tuổi sử dụng AI

Trước đó, tại phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân chiều 12/11, ĐBQH Sí Thị Mai Anh (đoàn Lào Cai) đặt câu hỏi đến Bộ trưởng: Trong phạm vi quản lý Nhà nước về trí tuệ nhân tạo, Bộ có giải pháp cụ thể nào để chỉ đạo các đơn vị chức năng trong công tác phối hợp cung cấp dịch vụ này vừa để bảo vệ người dùng nhỏ tuổi, nhất là các em học sinh, vừa đảm bảo quyền truy cập phù hợp, vừa hạn chế nguy cơ bị lệ thuộc?

Xây dựng kỹ năng sử dụng AI cho học sinh, bảo vệ năng lực tư duy, sáng tạo- Ảnh 2.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân (Ảnh: Media Quốc hội).

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, bản thân Bộ trưởng là thầy giáo, trước đây và bây giờ vẫn đi dạy và vẫn thường nói nếu quá lạm dụng AI thì đây cũng sẽ là một vấn đề nhức nhối.

Liên quan đến vai trò quản lý Nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ trưởng cho biết, hiện nay Bộ đã tiến hành phân loại mức độ rủi ro của AI: rủi ro cao, rủi ro trung bình, rủi ro thấp; cũng như đưa ra các cơ chế để đảm bảo an toàn cho việc sử dụng AI.

Bộ trưởng KH&CN: Cần hạn chế học sinh nhỏ tuổi sử dụng AI

Bộ trưởng đặt vấn đề ngược lại: "Nếu hỏi tôi về mặt cá nhân chứ không phải vai Bộ trưởng, thì quan điểm của tôi như thế nào?".

Trả lời điều này, Bộ trưởng nhận thấy gần đây một số nước tiên tiến cũng bắt đầu hạn chế, thậm chí là cấm học sinh sử dụng AI, đặc biệt là học sinh ở các bậc thấp. Và Bộ trưởng Vũ Hải Quân đồng tình với quan điểm này.

"Có lẽ chúng ta cũng nên ngăn chặn, hạn chế bớt, nhất là ở bậc thấp. Còn khi các em trưởng thành, lớn rồi thì việc phát huy sử dụng AI để đặt câu hỏi thì rất tốt, nhưng khi còn nhỏ có lẽ cũng nên xem xét lại", Bộ trưởng nêu ý kiến cá nhân.