Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Quảng Ninh, trong thời đại bùng nổ công nghệ số, các giao dịch trực tuyến và việc sử dụng mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống. Tuy nhiên, đi kèm với những tiện ích này là sự gia tăng đột biến của các loại tội phạm công nghệ cao, đặc biệt là hành vi trộm cắp thông tin cá nhân với thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó lường.
Cảnh giác với tội phạm sử dụng trí tuệ nhân tạo đánh cắp thông tin cá nhân trên không gian mạng. Ảnh: Công an tỉnh Quảng Ninh.
Các đối tượng xấu thường lợi dụng sự sơ hở, thiếu cảnh giác hoặc tâm lý hoang mang, hám lợi của người dân để thực hiện hành vi đánh cắp dữ liệu. Dưới đây là những thủ đoạn nổi cộm xuất hiện trong thời gian gần đây:
Kẻ gian gọi điện tự xưng là cán bộ công an, VKS, tòa án, hoặc nhân viên Thuế, yêu cầu người dân cài đặt các ứng dụng "dịch vụ công giả mạo" có chứa mã độc để chiếm quyền điều khiển điện thoại, từ đó đánh cắp thông tin và tiền trong tài khoản ngân hàng.
Gửi tin nhắn SMS (SMS Brandname giả mạo), email hoặc tin nhắn qua Zalo/Facebook chứa đường link yêu cầu người dùng truy cập để nhận thưởng, cập nhật mật khẩu hoặc xác thực tài khoản ngân hàng.
Dụ dỗ nạn nhân tham gia làm nhiệm vụ online, yêu cầu cung cấp CCCD, số tài khoản, và mã OTP để "xác minh hồ sơ", thực chất là để chiếm đoạt tài sản. Chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội: Hack Facebook, Zalo của người thân, bạn bè, sau đó nhắn tin mượn tiền hoặc nhờ chuyển tiền vào một tài khoản lạ.
Hậu quả khôn lường khi thông tin cá nhân (như hình ảnh CCCD, số điện thoại, ngày tháng năm sinh, địa chỉ, tài khoản ngân hàng) rơi vào tay kẻ xấu, người dân có thể phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng: Bị chiếm đoạt toàn bộ số tiền có trong tài khoản ngân hàng và các ví điện tử. Bị sử dụng thông tin để vay tiền qua các ứng dụng tín dụng đen trực tuyến. Trở thành nạn nhân của các vụ tống tiền, bôi nhọ danh dự. Bị lợi dụng danh tính để đi lừa đảo những người khác.
Từ tình hình trên, Phòng Cảnh sát hình sự khuyến cáo để bảo vệ bản thân và gia đình trước vấn nạn "tin tặc", người dân nên áp dụng "Quy tắc 15 giây" cho mọi cuộc gọi mượn tiền: Nếu nhận được video call hỏi vay tiền hoặc yêu cầu chuyển khoản, hãy yêu cầu người gọi quay mặt sang trái, sang phải, hoặc đưa bàn tay lướt qua trước mặt. Công nghệ Deepfake hiện tại chưa hoàn thiện và thường bị "vỡ nét", méo mó hoặc giật lag khi có các chuyển động vật lý chéo hoặc bị che khuất.
Nguyên tắc "Xác thực chéo 100%": Tuyệt đối không tin tưởng bất kỳ thông tin nào chỉ qua một kênh duy nhất. Nếu nhận tin nhắn Zalo/Facebook nhờ vả, hãy lập tức gọi lại bằng cuộc gọi viễn thông thông thường (SIM) để xác minh.
Tôn trọng "Vùng cấm số": Không bao giờ tải các ứng dụng có đuôi .apk (trên Android) hoặc cài đặt qua các cấu hình lạ (trên iOS) từ các đường link được gửi qua tin nhắn. Hãy nhớ công an, tòa án, hay ngân hàng không bao giờ làm việc, gửi lệnh bắt giữ, hoặc yêu cầu "nâng cấp tài khoản" qua Zalo, Messenger, Telegram hay Viber.
Hải Vân
