Chấp nhận kháng cáo, giảm án cho nhiều bị cáo
Sáng 2/6, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội bước vào phần tuyên án đối với ông Lê Văn Chung - cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) cùng 9 cựu lãnh đạo, cán bộ VICEM trong vụ án xảy ra tại dự án Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại VICEM (tòa tháp VICEM) trên đường Phạm Hùng, Hà Nội.
Sau bản án sơ thẩm, các bị cáo kháng cáo cấp phsuc thẩm để xin giảm nhẹ hình phạt và trách nhiệm bồi thường sau khi bị cấp sơ thẩm kết án về các sai phạm trong quá trình triển khai dự án.
HĐXX phúc thẩm nhận định, từ năm 2011 đến tháng 8/2015, dự án trên mới hoàn thành phần tầng hầm và kết cấu phần thân rồi dừng thi công. Tổng số vốn đã đầu tư lên tới 1.244 tỷ đồng nhưng đến nay công trình vẫn chưa được đưa vào khai thác, sử dụng, gây thất thoát, lãng phí hơn 380 tỷ đồng.
Hinhg ảnh ông Lê Văn Chung - cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) tại tòa sơ thẩm.
Ngoài ra, trong quá trình thực hiện gói thầu thi công tường vây và cọc khoan nhồi của dự án, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh - cựu Tổng giám đốc VICEM, Trưởng Ban quản lý dự án - đã thống nhất với đại diện nhà thầu về việc trích lại 5% giá trị gói thầu sau thuế cho VICEM.
Theo tòa, hành vi của các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến việc quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước, gây thiệt hại lớn về kinh tế và ảnh hưởng xấu đến dư luận xã hội.
Quá trình xét xử cho thấy các bị cáo nhận thức được hành vi vi phạm nhưng vẫn thực hiện với lỗi cố ý. Tuy nhiên, HĐXX cũng xác định các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Đáng chú ý, tòa cho rằng các bị cáo đều là lãnh đạo chủ chốt của VICEM, thực hiện dự án với mong muốn xây dựng trụ sở làm việc khang trang cho doanh nghiệp, không có động cơ vụ lợi hay tư lợi cá nhân. Sai phạm xuất phát từ việc không tuân thủ các quy định về đầu tư, đấu thầu và xây dựng, dẫn đến dự án không thể hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Bên cạnh đó, các bị cáo không thực hiện chủ trương rà soát, cắt giảm đầu tư theo Nghị quyết 11 của Chính phủ, tiếp tục triển khai dự án dù điều kiện thị trường và hiệu quả đầu tư không bảo đảm.
Xem xét kháng cáo, HĐXX ghi nhận các bị cáo đều thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực khắc phục hậu quả. Sau phiên sơ thẩm, các bị cáo đã nộp bổ sung số tiền lớn để bồi thường thiệt hại, nâng tổng số tiền khắc phục lên hơn 119 tỷ đồng. Nhiều bị cáo còn cung cấp thêm các tài liệu thể hiện quá trình công tác, thành tích, bằng khen và giấy khen.
Từ đó, tòa quyết định chấp nhận một phần kháng cáo, giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.
Đối với bị cáo Nguyễn Ngọc Anh, dù chưa trực tiếp khắc phục hậu quả nhưng HĐXX xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ như tuổi cao, mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư giia đoạn cuối), là Anh hùng Lao động và được VICEM cam kết tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường 61 tỷ đồng.
Đối với nhóm bị cáo bị xét xử về hai tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng", HĐXX tuyên: Nguyễn Ngọc Anh bị tuyên 13 năm tù (án sơ thẩm 15 năm tù), tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường 61 tỷ đồng.
Bị cáo Dư Ngọc Long - cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án VICEM: 9 năm tù (án sơ thẩm 12 năm 6 tháng tù), đã nộp 25 tỷ đồng khắc phục hậu quả.
Các bị cáo Hoàng Ngọc Hiếu, cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án VICEM: 10 năm tù (án sơ thẩm 11 năm tù), đã nộp 1 tỷ đồng và tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường theo bản án.
Đối với nhóm bị cáo phạm tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí": Lê Văn Chung - cựu Chủ tịch HĐTV VICEM: 10 năm tù (án sơ thẩm 13 năm tù); đã nộp 22 tỷ đồng khắc phục hậu quả và còn phải bồi thường phần nghĩa vụ còn lại theo bản án.
Tạ Quang Bửu - cựu Thành viên HĐTV kiêm Phó Tổng giám đốc VICEM: 7 năm tù (án sơ thẩm 9 năm tù); đã nộp 5 tỷ đồng khắc phục hậu quả. Trần Bình Trọng và Nguyễn Lâm Cường, cùng là cựu Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC): cùng bị tuyên 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo, được trả tự do ngay tại tòa. Hai bị cáo đã hoàn thành nghĩa vụ bồi thường hơn 22 tỷ đồng.
Một số bị cáo khác cũng được giảm án hoặc chuyển sang hình phạt tù cho hưởng án treo do có nhiều tình tiết giảm nhẹ, có vai trò thứ yếu và đã tích cực khắc phục hậu quả.
Dự án nghìn tỷ bỏ hoang hơn một thập kỷ
Theo nội dung vụ án từ năm 2006 - 2011, trong quá trình chuẩn bị đầu tư dự án Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại VICEM, bị cáo Dư Ngọc Long đã tham mưu sử dụng các chỉ tiêu về giá thuê văn phòng và dịch vụ cao hơn thực tế thị trường để tính toán hiệu quả kinh tế của dự án.
Trên cơ sở đó, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh ký văn bản đề nghị UBND TP Hà Nội cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 1.482 tỷ đồng.
Quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án, dù hồ sơ của đơn vị tư vấn chưa đầy đủ, các lãnh đạo VICEM vẫn chỉ đạo triển khai. Tổng mức đầu tư sau đó nhiều lần được điều chỉnh tăng lên 1.951 tỷ đồng rồi 2.743 tỷ đồng.
Dự án trụ sở VICEM vẫn bỏ hoang đến nay.
Cơ quan tố tụng xác định các bị cáo thuộc Tổng Công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC) đã giúp sức cho các lãnh đạo VICEM thực hiện các sai phạm trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 380 tỷ đồng.
Ngoài thiệt hại do đầu tư dự án không hiệu quả, các bị cáo còn vi phạm quy định về đấu thầu tại gói thầu thi công tường vây và cọc khoan nhồi, gây thiệt hại thêm hơn 15 tỷ đồng.
Đến tháng 8/2015, công trình chỉ hoàn thành phần thô rồi dừng thi công. Sau hơn 10 năm, tòa tháp VICEM vẫn nằm bỏ hoang trên tuyến đường Phạm Hùng, trở thành một trong những dự án gây thất thoát, lãng phí lớn trong lĩnh vực đầu tư xây dựng có sử dụng vốn nhà nước.
