Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Công an trình bày Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, việc ban hành dự án Luật dựa trên các chủ trương của Đảng, chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ về đẩy mạnh phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Việc sửa đổi Luật dựa trên nền tảng Hiến pháp và các quy định của pháp luật có liên quan đến quản lý nhà nước về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệpTheo Bộ trưởng, thực tiễn thi hành Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho thấy một số quy định cần được rà soát để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý, cụ thể:
Đối với Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ: Cần tiếp tục phân quyền, đơn giản hóa một số thủ tục về thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, cấp giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ, kinh doanh tiền chất thuốc nổ; qua đó, giảm thời gian, chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.
Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ: Việc thực hiện đồng thời thủ tục thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy còn làm phát sinh thời gian, chi phí tuân thủ đối với người dân, doanh nghiệp; thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy bản chất là kiểm soát chất lượng sản phẩm cũng cần được điều chỉnh cho thống nhất với việc quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Vì vậy, việc ban hành Luật là cần thiết, qua đó đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm việc quản lý của Nhà nước đối với vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, quản lý về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, việc ban hành Luật nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, bình đẳng, thuận lợi cho cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Dự thảo Luật được xây dựng trên quan điểm bảo đảm thực hiện đúng các chủ trương của Đảng, Nhà nước, tuân thủ Hiến pháp, bảo đảm quyền con người, quyền công dân; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; chỉ sửa đổi những nội dung liên quan đến cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh đã được xác định tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ và phù hợp với thực tiễn, có cơ sở chính trị, pháp lý vững chắc.
Dự thảo Luật không sửa đổi, bổ sung nội dung về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng mà chỉ sửa đổi, bổ sung một số nội dung về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh quy định tại Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Dự thảo Luật gồm 3 điều: Điều 1 sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Điều 2 sửa đổi, bổ sung Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Điều 3 quy định về hiệu lực thi hành.
Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, nội dung cơ bản của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 14 điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ cụ thể như sau: Thứ nhất là phân cấp thẩm quyền thu hồi vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ và giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nỗ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ trong phạm vi quản lý của Bộ Công an cho cơ quan có thẩm quyền do Bộ trưởng Bộ Công an quy định. Theo đó, nội dung này sẽ được quy định tại Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an; trong đó, phân cấp cho Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thực hiện toàn diện nội dung này.
Thứ hai là bãi bỏ thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ.
Thứ ba là bỏ nội dung quy định tại điểm b khoản 2 Điều 9 để phù hợp với quy định không thực hiện thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ và quy định về văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy tại điểm đ khoản 1 Điều 39 để phù hợp với dự thảo Luật khi bỏ quy định kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy tại Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hiện hành.
Thứ tư là bỏ thực hiện quy định về điều kiện chỉ được kinh doanh công cụ hỗ trợ theo giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ của tổ chức, doanh nghiệp.
Thứ năm là đơn giản hoá thành phần hồ sơ thủ tục trang bị vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao, công cụ hỗ trợ.
Thứ sáu là quy định cụ thể, rõ ràng hơn về hồ sơ thủ tục cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp.
Thứ bảy là cắt giảm thời gian cấp, cấp lại, cấp điều chỉnh giấy phép kinh doanh tiền chất thuốc nổ và giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất thuốc nổ.
Đối với Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 12 điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, nội dung cụ thể: Bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy và thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông; bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy và quản lý phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa; sửa đổi, bổ sung một số điểm về mặt kỹ thuật để bảo đảm tính thống nhất với các luật có liên quan.
Trình bày báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, Thượng tướng Lê Tấn Tới cho biết, Ủy ban nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật như Tờ trình của Chính phủ nêu. Nội dung dự thảo Luật cơ bản phù hợp với các quy định của Hiến pháp năm 2013, cơ bản bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành; bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.
Hồ sơ dự án Luật được Chính phủ chuẩn bị đầy đủ đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trình tự thủ tục đúng quy định, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét và thông qua tại Kỳ họp thứ 2 này.
Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự thảo Luật, Ủy ban nhận thấy dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung lần này không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của 2 luật hiện hành.
Quy định rõ trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu trong tuân thủ thiết kế ban đầu về PCCCThẩm tra về Dự án Luật, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội nhất trí về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; đề nghị rà soát đảm bảo tính thống nhất giữa các nội dung sửa đổi khi bỏ trường hợp thu hồi và bãi bỏ giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ. Làm rõ các điều kiện thực hiện khi rút ngắn thời gian cấp phép kinh doanh tiền chất thuốc nổ và xuất nhập khẩu tiền chất thuốc nổ xuống còn 3 ngày làm việc. Xác định rõ điều kiện, trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp, cơ chế kiểm tra, xử lý vi phạm khi bãi bỏ thủ tục cấp giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ; đồng thời bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các giấy phép đã được cấp trước đây.
Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Ủy ban tán thành về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật. Tuy nhiên, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị: Quy định rõ trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu, người đứng đầu cơ sở, hộ gia đình và chủ phương tiện giao thông trong việc tuân thủ thiết kế ban đầu về phòng cháy, chữa cháy, cũng như duy trì các điều kiện an toàn so với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Bên cạnh đó, xác định rõ chủ thể quyết định đưa phương tiện giao thông vào sử dụng và năng lực của đơn vị tư vấn, nghiệm thu độc lập nhằm ngăn ngừa rủi ro cháy, nổ. Bổ sung cơ chế tháo gỡ vướng mắc cho các tỉnh, thành phố sau sáp nhập để thuận lợi thực hiện quy định đối với các cơ sở hiện hữu chưa đảm bảo yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy; cho phép áp dụng các giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn theo luật định. Hoàn thiện khung pháp lý khi chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm để đảm bảo tính khả thi và rà soát kỹ các điều khoản chuyển tiếp để tránh phát sinh khoảng trống pháp lý.
Diệp Anh
