Ukraine đã tạm dừng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV/drone) vào các tàu chở dầu sử dụng cảng Novorossiysk của Nga trên Biển Đen, sau yêu cầu từ Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, tờ Financial Times (Anh) dẫn nguồn thạo tin cho biết ngày 12/8.
Tờ báo Anh trích dẫn các quan chức Ukraine cho biết quyết định này được đưa ra nhằm đáp ứng quan ngại của phía Mỹ.
Theo các quan chức này và kết quả phân tích thông tin nguồn mở của tờ Financial Times, Ukraine đã không còn tấn công các tàu gần cảng của Liên minh Đường ống Caspian (CPC) trên Biển Đen kể từ đó.
Yêu cầu của ông Vance được đưa ra vào cuối tháng trước. Cụ thể, trong cuộc điện đàm ngày 31/7 với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, ông Vance đã đề nghị phía Ukraine ngừng các cuộc tấn công.
Trong tháng 7/2026, cả Nga và Kazakhstan đều lên án điều mà họ mô tả là các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine nhắm vào các tàu đang nhận dầu tại cảng của Liên minh Đường ống Caspian (CPC) trên Biển Đen. Ảnh: Anadolu
Washington lo ngại rằng các đòn tấn công này đang làm bất ổn thêm thị trường dầu mỏ toàn cầu và gây thiệt hại cho các công ty Mỹ. Mục tiêu bị nhắm đến là những tàu chở dầu vận chuyển dầu thô được bơm qua đường ống từ Kazakhstan đến cơ sở của CPC tại cảng Novorossiysk.
Theo các quan chức Ukraine và những người am hiểu vấn đề mà Financial Times trích dẫn, Kiev đã đồng ý không nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng của CPC hoặc các tàu không thuộc Nga, với điều kiện những tàu này không nằm trong danh sách trừng phạt của Ukraine và không chở dầu hoặc hàng hóa của Nga.
"Chúng tôi rất chú trọng lắng nghe các đối tác Mỹ", một quan chức cấp cao của Ukraine nói với Financial Times, đồng thời cho biết thêm rằng Kiev đã thiết lập các "cơ chế" phù hợp để đáp ứng yêu cầu từ phía Mỹ. Người này cũng cho biết CPC là chủ đề thường xuyên được thảo luận với chính phủ Mỹ và Kazakhstan.
Văn phòng của ông Vance, văn phòng của ông Zelensky và Bộ Ngoại giao Kazakhstan chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước các yêu cầu bình luận.
Trước đó, các lực lượng Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Kiev tuyên bố mục tiêu là cắt giảm nguồn lực tài chính mà Nga dùng để duy trì chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Tuy nhiên, các cuộc tấn công bằng drone trên Biển Đen đã lan sang ảnh hưởng cả hoạt động xuất khẩu dầu của Kazakhstan và các công ty dầu lớn của phương Tây.
Theo 4 nguồn am hiểu dữ liệu, các cuộc tấn công này đã làm giảm tới 1/5 lượng dầu được bốc xếp qua CPC trong tháng 7. Kazakhstan – quốc gia phụ thuộc vào tuyến đường CPC để xuất khẩu dầu thô – chứng kiến sản lượng dầu giảm 14% trong tháng 7 so với tháng 6.
Trong số các công ty dầu mỏ phương Tây hoạt động tại Kazakhstan có Chevron và Exxon Mobil. Chevron sở hữu 50% mỏ Tengiz – mỏ dầu lớn nhất của Kazakhstan, trong khi Exxon sở hữu 25%.
Một quan chức Mỹ đã xác nhận với Financial Times rằng chính quyền Mỹ đã cảnh báo Ukraine dừng việc tấn công các tàu không thuộc Nga trên Biển Đen cũng như cơ sở hạ tầng CPC.
Phía Mỹ đánh giá CPC là kênh quan trọng cung cấp năng lượng có nguồn gốc từ Kazakhstan cho thị trường châu Âu, đóng vai trò thay thế cho nguồn năng lượng của Nga.
Minh Đức (Theo FT, Straits Times)
