Tiếp tục phiên làm việc sáng 12/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.
Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (tỉnh Ninh Bình) nêu ý kiến tại Hội trường - Ảnh: chinhphu/Nhật Bắc
Cần tạo đột phá trong quản trị, phát huy lợi thế về biển và di sản
Thảo luận tại Hội trường, các đại biểu nhất trí cao với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.
Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Đoàn Ninh Bình) cho biết, Quảng Ninh có đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc, hệ thống cửa khẩu quốc tế Móng Cái, bờ biển dài, nhiều đảo và Vịnh Hạ Long 3 lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới; trong khi Bắc Ninh có vị trí cửa ngõ phía Bắc Hà Nội, giao thông thuận lợi và nền tảng văn hóa Kinh Bắc đặc sắc.
Theo đại biểu, mô hình chính quyền đô thị sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị không gian đô thị quy mô lớn, tăng cường liên kết vùng, thu hút nguồn lực, tạo các động lực phát triển mới, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với văn hóa, quốc phòng, an ninh.
Đại biểu đề nghị bảo đảm phát triển cân bằng giữa các khu vực, có cơ chế điều tiết nguồn lực cho vùng khó khăn; gắn phát triển đô thị với bảo tồn di tích, di sản, quản lý chặt chẽ quy hoạch, môi trường và cảnh quan. Về tổ chức bộ máy, trước mắt cần kế thừa, giữ ổn định đội ngũ, sau đó xây dựng lộ trình sắp xếp phù hợp, không làm tăng biên chế và từng bước nâng cao năng lực quản lý đô thị.
Nhận định việc thành lập hai thành phố là bước chuyển mang tính chiến lược, nhằm hình thành các cực tăng trưởng có khả năng dẫn dắt, lan tỏa, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn Quảng Ngãi) đề nghị hai địa phương đổi mới tư duy quản trị, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển mạnh sang mô hình quản trị đô thị hiện đại, hiệu quả, gắn với đánh giá thực chất hoạt động của bộ máy.
Đại biểu nhấn mạnh, quá trình đô thị hóa phải đi đôi với gìn giữ di sản và bản sắc văn hóa. Với Quảng Ninh, cần bảo tồn Vịnh Hạ Long, gìn giữ không gian văn hóa Yên Tử, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng; với Bắc Ninh, phát triển hiện đại phải gắn với không gian văn hóa và các giá trị dân ca quan họ.
Cùng với đó, cần điều chỉnh quy hoạch hài hòa giữa làng và phố, truyền thống và hiện đại, đô thị và nông thôn; đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng, xử lý ô nhiễm môi trường và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Đại biểu Tạ Đình Thi (TP. Hà Nội) nêu ý kiến tại Hội trường - Ảnh: chinhphu/Nhật Bắc
Nhấn mạnh lợi thế cạnh tranh đặc biệt của Quảng Ninh là không gian biển và hải đảo, đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn TP. Hà Nội) cho biết, Quảng Ninh có đường bờ biển dài hơn 250 km, diện tích mặt biển hơn 6.000 km², hơn 2.000 hòn đảo lớn, nhỏ, cùng các vịnh Hạ Long, Bái Tử Long và nhiều danh thắng biển, đảo như Cô Tô, Quan Lạn, Minh Châu, Trà Cổ.
Theo đại biểu, những lợi thế này tạo điều kiện để Quảng Ninh phát triển các ngành kinh tế biển mũi nhọn như du lịch di sản, kinh tế hàng hải, logistics, thủy sản bền vững, năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới như y dược biển, công nghệ sinh học biển.
Để khai thác hiệu quả không gian biển, đại biểu Tạ Đình Thi kiến nghị tích hợp vào kế hoạch thực hiện Nghị quyết của Quốc hội các nhiệm vụ xây dựng bộ máy chính quyền đô thị tinh gọn, hiện đại, đủ năng lực quản lý tổng hợp không gian biển dựa trên dữ liệu số, quy hoạch và hệ sinh thái, theo tinh thần Nghị quyết số 36 của Trung ương.
Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông, năng lượng, hạ tầng số; ưu tiên các công trình lưỡng dụng phục vụ phát triển kinh tế gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo; hướng tới kết nối tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh và phát triển mô hình cửa khẩu thông minh Móng Cái.
Đại biểu cũng đề nghị lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; ban hành cơ chế đặc thù để thu hút, trọng dụng nhân tài, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế biển hiện đại.
Phát huy tiềm năng, lợi thế để đạt các mục tiêu đề ra
Tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trân trọng cảm ơn các ý kiến phát biểu và ý kiến thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp về Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.
Theo Bộ trưởng, các đại biểu đã nêu nhiều ý kiến cụ thể, đề nghị Chính phủ và chính quyền hai địa phương tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp nhằm phát triển hai thành phố trực thuộc Trung ương đúng định hướng của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đồng thời đáp ứng nguyện vọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân hai địa phương.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải tiếp thu, giải trình các ý kiến đại biểu nêu - Ảnh: chinhphu/Nhật Bắc
Qua tổng hợp ý kiến thảo luận tại tổ và hội trường, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, các đại biểu Quốc hội đều tán thành sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Đây không chỉ là việc nâng cấp đơn vị hành chính đô thị, đổi mới mô hình quản trị mà còn là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Chính phủ tiếp thu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội và ý kiến thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, tập trung vào 3 nhóm vấn đề.
Một là, về phương hướng, kế hoạch phát triển hai thành phố; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tỷ lệ đô thị hóa và khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bị để hai thành phố đi vào hoạt động ngay sau khi Quốc hội thông qua các Nghị quyết.
Hai là, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù; đồng thời tăng cường theo dõi, đánh giá, giám sát việc tổ chức thực hiện, xác định rõ vai trò dẫn dắt và các chỉ tiêu phát triển cụ thể của hai thành phố.
Ba là, chỉnh lý một số nội dung trong dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.
Bộ trưởng cho biết, ngày 11/8, Chính phủ đã có Báo cáo số 530 và Báo cáo số 531 giải trình cụ thể các ý kiến của đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ ngày 6/8. Tiếp thu các ý kiến, Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, phát huy và khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, phấn đấu đạt các mục tiêu đề ra.
Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu bảo đảm phát triển cân đối, hài hòa giữa các khu vực; chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng chủ yếu.
Cùng với đó, phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, góp phần hình thành các cực tăng trưởng quan trọng của vùng và cả nước.
Chính phủ cũng sẽ tiếp tục chỉ đạo hai địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng, tổ chức công bố và triển khai các Nghị quyết của Quốc hội bảo đảm chặt chẽ, nghiêm túc.
Diệu Anh
