Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Tp.Hà Nội vừa ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố 8 bị can liên quan đến các hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản và giả mạo trong công tác. Vụ án được xác định xảy ra tại Hà Nội và một số địa phương lân cận, với tính chất nghiêm trọng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Các đối tượng trong đường dây “thịt bẩn” 300 tấn tuồn vào trường học.
Trong số các bị can bị khởi tố, nhóm đối tượng trực tiếp tham gia giết mổ và tiêu thụ lợn bệnh gồm Nguyễn Thị Hiền, Đỗ Văn Thanh (cùng sinh năm 1983, trú tại Phú Thọ), Nguyễn Thị Bình (SN 1973) và Nguyễn Văn Thành (SN 1971, Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát). Những người này bị cáo buộc vi phạm nghiêm trọng quy định về an toàn thực phẩm khi đưa thịt lợn bệnh ra thị trường.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra cũng làm rõ vai trò của một số cán bộ thuộc hệ thống thú y. Các bị can Lê Ngọc Anh, Nguyễn Phong Nam và Nguyễn Thị Phương Lan, đều công tác tại Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ thuộc Chi cục Chăn nuôi, thủy sản và thú y Hà Nội, bị khởi tố về hành vi lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản. Trong khi đó, Vũ Kim Tuấn, cán bộ thú y tại Phú Thọ, bị khởi tố về hành vi giả mạo trong công tác.
Tại cơ quan điều tra, lời khai của một số bị can đã hé lộ những góc khuất đáng lo ngại phía sau đường dây này. Trạm trưởng trung tâm kiểm soát giết mổ thừa nhận việc nhận tiền từ các cơ sở giết mổ là “tự nguyện cảm ơn”. Người này cho rằng mức lương trung bình của cán bộ chỉ khoảng 6 triệu đồng mỗi tháng, không đủ trang trải cuộc sống, nên đã “tạo điều kiện” để cấp dưới có thêm nguồn thu.
Bị can Lê Ngọc Anh (SN 1974, Trạm trưởng trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ - Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội). Ảnh: VTV.
Lý do “lương thấp” được đưa ra như một sự biện minh cho hành vi sai phạm, nhưng theo cơ quan chức năng, đây không thể là cái cớ để hợp thức hóa việc buông lỏng quản lý, tiếp tay cho thực phẩm bẩn len lỏi vào thị trường.
Ở phía các đối tượng trực tiếp giết mổ, động cơ lại đến từ lợi nhuận. Một bị can khai nhận rằng việc buôn bán lợn bệnh mang lại lợi nhuận cao hơn nhiều so với lợn khỏe. Theo đó, các đối tượng chỉ nhận lợn khi đã được “lo liệu” trót lọt từ khâu vận chuyển, qua chốt kiểm dịch cho đến khi vào lò mổ. Sau khi giết mổ, thịt vẫn được đóng dấu kiểm dịch như hợp pháp.
Theo điều tra ban đầu, đường dây này hoạt động khép kín, có sự cấu kết chặt chẽ giữa các khâu: từ thu gom lợn bệnh tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang, vận chuyển về Hà Nội, đến giết mổ và tiêu thụ. Để qua mặt cơ quan chức năng, các đối tượng còn sử dụng giấy chứng nhận kiểm dịch giả. Cơ quan điều tra xác định đã có hơn 100 giấy tờ giả được làm ra để hợp thức hóa số lợn bệnh.
Không dừng lại ở đó, một số cán bộ kiểm dịch còn bị cáo buộc trực tiếp “bật đèn xanh”, bỏ qua quy trình kiểm soát bắt buộc, cho phép cả lợn ốm, lợn bệnh, thậm chí lợn đã chết được đưa vào giết mổ.
Trạm kiểm dịch đặt phía ngoài cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm. Ảnh: Thanh Hà.
Hậu quả là từ đầu năm 2026 đến nay, khoảng 3.600 con lợn bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt, đã được tiêu thụ trót lọt trên thị trường. Đáng lo ngại, số thịt này không chỉ xuất hiện tại các chợ đầu mối, chợ dân sinh mà còn được cung cấp cho một số trường học thông qua doanh nghiệp thực phẩm.
Theo các chuyên gia pháp lý, vụ việc cho thấy sự “tê liệt từ bên trong” của hệ thống kiểm soát. Lẽ ra, cơ quan thú y phải là “lá chắn” bảo vệ an toàn thực phẩm, thì trong trường hợp này, một số cá nhân lại trở thành mắt xích tiếp tay cho vi phạm.
Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng nhận định, hành vi của các bị can không chỉ dừng ở vi phạm hành chính mà đã mang tính chất đặc biệt nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ làm bùng phát dịch bệnh trên diện rộng, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng người tiêu dùng.
Vụ án cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc siết chặt quản lý trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Bên cạnh việc xử lý nghiêm các cá nhân sai phạm, cần rà soát lại toàn bộ quy trình kiểm dịch, tăng cường giám sát và minh bạch trong hoạt động công vụ.
Các chuyên gia nhấn mạnh, an toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là vấn đề sống còn đối với toàn xã hội. Chỉ khi từng mắt xích trong hệ thống được vận hành đúng quy định, không có “vùng xám” cho tiêu cực, thì người dân mới có thể yên tâm về bữa ăn hàng ngày.
Vụ việc đang tiếp tục được mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của các cá nhân, tổ chức liên quan.
Khánh Linh (t/h)
