Các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp trao đổi tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 - Ảnh: chinhphu.vn
Tăng trưởng nhiều động lực nhưng cần lan tỏa đều hơn
TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - tiền tệ Quốc gia dự báo GDP Việt Nam năm nay có thể tăng 9,5-9,7%. Năm tới, tăng trưởng có thể đạt khoảng 10%, dù việc đạt mức hai con số ngay trong năm đầu tiên của giai đoạn mới vẫn là thách thức.
Theo ông Cấn Văn Lực, trong 9 tháng đầu năm, công nghiệp và xây dựng tăng trưởng 10,2%, nông nghiệp tăng 4,2%, trong khi dịch vụ mới tăng khoảng 9,3-9,4%. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng khoảng 15%, trong đó đầu tư nhà nước tăng 17,5%, FDI tăng 14,5% và khu vực tư nhân tăng 14%.
Tiêu dùng cuối cùng tăng 8,3-8,4%, trong khi để đạt mục tiêu tăng trưởng đề ra, mức tăng cần đạt khoảng 9-9,5%. Đáng chú ý, xuất khẩu điện tử trong 10 tháng đầu năm tăng 71%, trong bối cảnh nhu cầu thiết bị công nghệ cao phục vụ AI và trung tâm dữ liệu gia tăng.
Tuy nhiên, ông Lực lưu ý khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu đến từ khu vực FDI, trong khi khu vực này cũng chiếm khoảng 73% kim ngạch nhập khẩu. Điều này cho thấy năng lực tham gia chuỗi xuất nhập khẩu của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế.
Trong đó, Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết 79 về phát triển doanh nghiệp nhà nước và khu vực kinh tế nhà nước. Bên cạnh đó, Nghị quyết 10 đề cập đến phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
Việt Nam cần phát triển đồng đều cả ba khu vực này để tạo nền tảng tăng trưởng bền vững. Nhìn chung, những tín hiệu về tăng trưởng hiện nay là khá rõ nét.
"Để giảm áp lực chi phí vốn, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ của NHNN, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ các dự án tồn đọng và đẩy nhanh hoàn thuế giá trị gia tăng", TS. Cấn Văn Lực đề xuất.
Áp lực lãi suất và yêu cầu đa dạng hóa nguồn vốn
Ở góc độ ngân hàng, ông Nguyễn Việt Anh, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Chiến lược và Quản trị Ngân hàng TPBank nhận định: Dòng vốn chưa thật sự lan tỏa mạnh đến khu vực tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong năm 2026, hoạt động đầu tư công và khu vực FDI mở rộng mạnh, nhưng hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân nhỏ và vừa chưa có sự khởi sắc rõ nét.
Ông Việt Anh cho rằng năm 2026 là năm tạo tiền đề, còn năm 2027 sẽ kiểm chứng liệu nền kinh tế có thực sự bước vào chu kỳ tăng trưởng mới hay không. Một trong những thách thức lớn đối với tăng trưởng là mặt bằng lãi suất và thanh khoản hệ thống ngân hàng.
Theo ông Nguyễn Việt Anh, trong khoảng 5 năm trở lại đây, tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn tăng trưởng huy động vốn. Khi hoạt động kinh tế và vòng quay vốn phục hồi, nhu cầu vốn gia tăng tiếp tục tạo áp lực lên lãi suất. Bên cạnh đó, lãi suất quốc tế và biến động tỷ giá cũng tác động đến chi phí vốn trong nước.
"Khi vốn đầu tư công được giải ngân, dòng tiền đang nằm tại Kho bạc Nhà nước sẽ quay trở lại hệ thống ngân hàng, bổ sung thanh khoản cho thị trường", đại diện TPBank phân tích.
Bên cạnh tín dụng ngân hàng, ông Nguyễn Việt Anh nhấn mạnh yêu cầu phát triển thị trường vốn để huy động thêm nguồn lực trung và dài hạn trong nước và quốc tế, giảm áp lực cung ứng vốn cho hệ thống ngân hàng.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, TS. Cấn Văn Lực cho rằng cần cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn lực, từ đất đai, vốn đến khoa học công nghệ và lao động.
Các định hướng hỗ trợ được ông Lực đề cập gồm đào tạo 10.000 CEO thông qua chương trình voucher, hướng tới mục tiêu hệ thống tài chính, tín dụng cung cấp vốn cho ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đến năm 2030, đồng thời hỗ trợ chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.
Về phía doanh nghiệp, cần nâng cao năng lực quản trị, công khai minh bạch và đa dạng hóa nguồn vốn. Trong đó, cho thuê tài chính là một kênh vốn trung và dài hạn, không cần tài sản thế chấp nhưng chưa được nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa quan tâm.
Theo ông Lực, dư nợ tín dụng dành cho khu vực này hiện chiếm khoảng 20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, cao hơn mức bình quân 17% của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Đối với lãi suất cho vay, lãnh đạo Chính phủ, NHNN vừa qua đã có chỉ đạo hệ thống ngân hàng giảm 1,5 - 2 điểm %. Về cơ bản, toàn hệ thống đang quyết tâm thực hiện theo định hướng này.
Có thể thấy biên lãi ròng (NIM) của hệ thống ngân hàng đang giảm. Cuối năm ngoái, NIM ở mức khoảng 3%; đến quý I năm nay còn khoảng 2,8% và hiện tại giảm xuống khoảng 2,5%.
Ở thị trường chứng khoán, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho rằng, việc nâng hạng không đồng nghĩa dòng vốn ngoại sẽ lập tức gia tăng. Các quỹ đầu tư cần thời gian điều chỉnh danh mục, nghiên cứu và đánh giá trước khi giải ngân.
Theo ông Sơn, vốn hóa thị trường cổ phiếu Việt Nam tương đương khoảng 79% GDP năm 2025. Hạn chế về quy mô hàng hóa, tỷ lệ sở hữu nước ngoài và tỷ trọng vốn nhà nước tại một số doanh nghiệp đang ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dòng vốn lớn.
"Do đó, thị trường cần bổ sung hàng hóa chất lượng thông qua IPO các tập đoàn tư nhân lớn, doanh nghiệp nhà nước có tiềm lực tài chính tốt và thoái vốn tại những doanh nghiệp mà Nhà nước không nhất thiết phải nắm quyền chi phối", ông Nguyễn Sơn lưu ý.
Anh Minh
