Trong bối cảnh an ninh phức tạp và sự nổi lên mạnh mẽ của công nghệ tên lửa siêu thanh, gã khổng lồ công nghiệp quốc phòng MBDA của châu Âu đã công bố chi tiết thiết kế tên lửa đánh chặn AQUILA.
Tại Triển lãm quốc phòng hải quân thế giới EURONAVAL 2026 (lần thứ 30), diễn ra từ ngày 3-6/11 tại trung tâm triển lãm Paris Nord Villepinte, Pháp, lần đầu tiên cấu hình cụ thể của hệ thống cũng được trưng bày công khai.
AQUILA là tên lửa đánh chặn được thiết kế để hoạt động trong khí quyển Trái Đất (từ mặt đất lên đến độ cao khoảng 100 km).
Nhiệm vụ chính của nó là tiêu diệt 2 loại mối đe dọa nguy hiểm: tên lửa siêu thanh và tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM).
AQUILA đề xuất các khái niệm tên lửa đánh chặn siêu thanh có giá trị tối ưu cho các quốc gia châu Âu, đồng thời cung cấp danh mục giải pháp phòng thủ khu vực toàn diện cùng với các sản phẩm phòng không khác của MBDA. Ảnh: Joint Forces
Theo MBDA, đây là khái niệm đánh chặn đầu tiên của tập đoàn được phát triển chuyên biệt nhằm đối phó với vũ khí siêu thanh. Hệ thống này sẽ bổ sung cho họ tên lửa ASTER đã được sử dụng rộng rãi, giúp tăng cường khả năng phòng không và phòng thủ tên lửa cho châu Âu.
Thiết kế của AQUILA dựa trên kiến trúc nhiều tầng đẩy tên lửa. Theo thông tin từ MBDA tại triển lãm, hệ thống gồm tầng đẩy tăng tốc, tầng hành trình và phần đầu diệt mục tiêu, cho phép thực hiện các cuộc đánh chặn tầm xa, độ cao lớn chống lại các mối đe dọa cơ động tốc độ cao.
Một số mô tả kỹ thuật còn nói đến cấu hình 4 tầng đẩy tên lửa toàn bộ, nhằm tạo ra gia tốc cực lớn. Tên lửa sử dụng phương pháp "hit-to-kill", nghĩa là lao thẳng vào mục tiêu để tiêu diệt bằng va chạm trực tiếp, không cần đầu đạn nổ, ở các độ cao khác nhau.
Ở rìa khí quyển, AQUILA có thể đánh chặn tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM) với tầm bắn lên tới 3.000 km. Ở độ cao thấp hơn, nó săn đuổi các phương tiện lượn siêu thanh (HGV) và tên lửa hành trình siêu thanh.
MBDA công bố cấu hình tên lửa đánh chặn AQUILA tại Triển lãm quốc phòng hải quân thế giới EURONAVAL 2026. Ảnh: FW Magazine
AQUILA là cốt lõi công nghệ của chương trình Nghiên cứu Hệ thống Đánh chặn Siêu thanh châu Âu (HYDIS).
Chương trình này đang tham gia vào một cuộc cạnh tranh gay gắt với dự án đối thủ HYDEF nhằm giành quyền phát triển lá chắn thế hệ mới cho châu Âu trước các mối đe dọa trên không mới nổi trong khuôn khổ chương trình EATMI của Ủy ban châu Âu.
Dự kiến, vào cuối tháng 11, cơ quan điều hành EU sẽ chọn một trong hai dự án để chuyển sang giai đoạn 2.
Giai đoạn 1 đã kết thúc vào cuối tháng 10. Giai đoạn 2 dự kiến bắt đầu vào năm 2027, tập trung hoàn thiện công nghệ và thiết kế hệ thống. Mục tiêu là có một mẫu trình diễn cấp hệ thống vào năm 2030 và đưa vào trang bị vào khoảng năm 2035.
Chương trình HYDIS hiện có sự tham gia của Pháp, Italy, Hà Lan và Đức, cùng các công ty như MBDA, Saab, Thales, Leonardo. Nhiều nước châu Âu khác cũng đã bày tỏ hỗ trợ.
Quỹ Quốc phòng châu Âu cam kết khoảng 100 triệu Euro cho giai đoạn 2, ngoài ra, các quốc gia tham gia sẽ đóng góp thêm.
Nếu HYDIS được chọn, AQUILA sẽ tiếp tục được phát triển với trọng tâm là khả năng phóng từ tàu chiến, chi phí hợp lý và khả năng sản xuất số lượng lớn.
Hệ thống được kỳ vọng trở thành giải pháp châu Âu có thể đối phó đồng thời với cả các mối đe dọa siêu thanh lẫn tên lửa đạn đạo, góp phần xây dựng mạng lưới phòng thủ tích hợp bảo vệ bầu trời châu Âu trong thập niên 2030 và những năm sau đó.
AQUILA được thiết kế để dễ dàng tích hợp trên các tàu chiến, tương thích với hệ thống phóng thẳng đứng (VLS) tiêu chuẩn Mk-41 và các bệ phóng hải quân SYLVER đã được nâng cấp. Hệ thống cũng có thể triển khai trên mặt đất.
Về mặt tác chiến, một khẩu đội có thể bảo vệ một khu vực rộng 100 km chỉ bằng hệ thống radar tích hợp sẵn. Ngoài ra, dữ liệu từ các cảm biến không gian và mạng lưới radar bên ngoài sẽ giúp nâng cao đáng kể khả năng phát hiện mục tiêu của hệ thống.
Theo MBDA, giải pháp của HYDIS có thể mang lại cho châu Âu một "lá chắn khu vực", trong đó một bệ phóng có thể bảo vệ toàn bộ một quốc gia nhỏ, hoặc tạo thành "hàng rào lục địa" chống lại các mối đe dọa siêu thanh khi được triển khai mạng lưới dọc biên giới phía Đông châu Âu.
Minh Đức (Theo IE, Breaking Defense)
