Tại Điều 17 của Văn bản, hành vi trốn thuế sẽ bị xử phạt theo các mức quy định khác nhau.
Khoản 1 Điều 17 quy định phạt tiền 1 lần số thuế trốn đối với người nộp thuế có từ một tình tiết giảm nhẹ trở lên khi thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:
Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày, kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc kể từ ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế, trừ trường hợp quy định tại điểm b, c khoản 4 và khoản 5 Điều 13 của văn bản này;
Không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp, không khai, khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn, được miễn, giảm thuế, trừ hành vi quy định tại Điều 16 văn bản này;
Không lập hoá đơn khi bán hàng hoá, dịch vụ, trừ trường hợp người nộp thuế đã khai thuế đối với giá trị hàng hóa, dịch vụ đã bán, đã cung ứng vào kỳ tính thuế tương ứng; lập hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ sai về số lượng, giá trị hàng hóa, dịch vụ để khai thuế thấp hơn thực tế và bị phát hiện sau thời hạn nộp hồ sơ khai thuế;
Sử dụng hoá đơn không hợp pháp; sử dụng không hợp pháp hoá đơn để khai thuế làm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế được miễn, giảm;
Sử dụng chứng từ không hợp pháp; sử dụng không hợp pháp chứng từ; sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, giảm, số tiền thuế được hoàn; lập thủ tục, hồ sơ huỷ vật tư, hàng hoá không đúng thực tế làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được hoàn, được miễn, giảm;
Sử dụng hàng hoá thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế không đúng mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng, khai thuế với cơ quan thuế;
Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian xin ngừng, tạm ngừng hoạt động kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan thuế, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 4 Điều 10 văn bản này.
Ngoài ra, văn bản cũng quy định sẽ phạt tiền 1,5 lần số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều này mà không có tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.
Phạt tiền 2 lần số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều này mà có một tình tiết tăng nặng.
Phạt tiền 2,5 lần số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều này có hai tình tiết tăng nặng.
Phạt tiền 3 lần số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều này có từ ba tình tiết tăng nặng trở lên.
Người vi phạm bị buộc nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách Nhà nước; Buộc điều chỉnh lại số lỗ, số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ trên hồ sơ thuế (nếu có).
Ngoài hình thức xử phạt tiền, người nộp thuế thực hiện hành vi trốn thuế còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại khoản 6 Điều 17 Văn bản hợp nhất số 27/2026/VBHN-NĐ-BTC với từng trường hợp cụ thể.
Giá xăng dầu chiều nay đồng loạt tăng mạnhĐỌC NGAYCác biện pháp khắc phục hậu quả này được áp dụng nhằm bảo đảm số tiền thuế trốn được nộp đầy đủ vào ngân sách Nhà nước, đồng thời điều chỉnh các nội dung liên quan trên hồ sơ thuế trong trường hợp có phát sinh số lỗ hoặc số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ.
Như vậy, việc xử phạt đối với hành vi trốn thuế được xác định căn cứ vào hành vi cụ thể, số tiền thuế trốn cũng như các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trong từng trường hợp. Ngoài mức phạt tiền được xác định theo số lần số thuế trốn, người nộp thuế còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định, trong đó có việc nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách nhà nước và điều chỉnh lại số lỗ, số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ trên hồ sơ thuế nếu có.
Quy định này là cơ sở để xác định mức xử phạt đối với các hành vi trốn thuế và các nghĩa vụ mà người nộp thuế phải thực hiện khi có hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật về thuế, hóa đơn.
Quỳnh Chi (theo Lao Động, Xây dựng chính sách)
