Lãnh đạo NHNN và đại diện các đơn vị tại Lễ công bố triển khai dịch vụ thanh toán xuyên biên giới qua mã QR giữa Việt Nam - Hàn Quốc
Hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và hệ sinh thái số
Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã nghiên cứu, tham mưu trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, NHNN ban hành các thông tư hướng dẫn, yêu cầu đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống, tháo gỡ vướng mắc pháp lý, cho phép ứng dụng các công nghệ mới như xác thực qua VNeID và chuẩn hóa an toàn thông tin.
Trong chỉ đạo điều hành, Thống đốc NHNN đã kiện toàn Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc, tập trung vào 5 trụ cột gồm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và Đề án 06. Bên cạnh đó, kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW với 105 nhiệm vụ trọng tâm đã được ban hành, tạo định hướng rõ ràng cho toàn ngành.
Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số tiếp tục được đầu tư, nâng cấp. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng vận hành thông suốt, an toàn. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) vận hành đẩy mạnh kết nối với các ngành, lĩnh vực, cung cấp dịch vụ công qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, giao thông.
Hoạt động hợp tác thanh toán bán lẻ qua mã QR giữa Việt Nam với các quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc được triển khai và tiếp tục mở rộng.
Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số ngân hàng phát triển mạnh, nhiều nghiệp vụ được số hóa hoàn toàn. Nhiều tổ chức tín dụng có trên 90% giao dịch thực hiện trên kênh số. Đến cuối năm 2025, gần 89% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng.
Thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng. Năm 2025, giá trị thanh toán đạt khoảng 28 lần GDP. Trong 3 tháng đầu năm 2026, giao dịch tăng 37,98% về số lượng và 14,22% về giá trị; qua Internet tăng 65,68%; qua điện thoại di động tăng 33,22%; qua QR code tăng 16,43% về số lượng và 52,4% về giá trị. Ngược lại, giao dịch qua ATM giảm 9,29%, cho thấy xu hướng giảm sử dụng tiền mặt.
Dịch vụ Mobile Money phát triển, góp phần mở rộng tiếp cận tài chính tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Tính đến 31/3/2026, có 11,45 triệu tài khoản, với 5,64 triệu giao dịch, tổng giá trị 154,34 tỷ đồng.
Kết nối dữ liệu, tăng cường an toàn và cải cách hành chính
Ngành ngân hàng tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng dữ liệu, đảm bảo dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, CCCD gắn chip và VNeID giúp nâng cao hiệu quả định danh khách hàng.
Đến ngày 24/4/2026, hơn 156,6 triệu hồ sơ khách hàng đã được đối chiếu sinh trắc học. Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia đã xử lý khoảng 57 triệu lượt hồ sơ, làm sạch gần 44,5 triệu hồ sơ. Nhiều tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán đã tích hợp xác thực sinh trắc học và VNeID trong các dịch vụ.
NHNN cũng hoàn thành đồng bộ 4 cơ sở dữ liệu chuyên ngành lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, đồng thời xây dựng các API chia sẻ dữ liệu với Văn phòng Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước qua nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia (NDXP).
Công tác đảm bảo an ninh, an toàn tiếp tục được chú trọng. Hệ thống SIMO hỗ trợ giám sát, cảnh báo rủi ro đã được triển khai tại 149 đơn vị. Hệ thống đã cảnh báo hơn 3,8 triệu lượt khách hàng, trong đó hơn 1,2 triệu giao dịch bị dừng hoặc hủy, với tổng giá trị hơn 4,3 nghìn tỷ đồng.
Bên cạnh đó, cải cách hành chính gắn với số hóa toàn trình được đẩy mạnh. NHNN đã cắt giảm 269/298 thủ tục hành chính, tương đương 90,3%, đồng thời cắt giảm 255 điều kiện kinh doanh. Năm 2025, đã cung cấp 57 dịch vụ công toàn trình.
Trong 4 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ số hóa đạt 73,97%, hồ sơ điện tử đạt 78,87%, tỷ lệ khai thác dữ liệu đạt 68,9%. Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính đã xử lý hơn 5.300 hồ sơ, với mức độ hài lòng trên 90%.
Ngoài ra, phong trào "Bình dân học vụ số" và thi đua đổi mới sáng tạo được triển khai rộng khắp, ghi nhận 1.484 sáng kiến, trong đó có 37 sáng kiến số. Ngành ngân hàng đã xây dựng hơn 2.600 "Đại sứ số" và "Hạt nhân số", góp phần lan tỏa chuyển đổi số trong toàn hệ thống.
Anh Minh
