NSND Trà Giang sinh năm 1942 tại Phan Thiết (Bình Thuận), quê gốc ở Quảng Ngãi, trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật. Cha bà là NSƯT Nguyễn Văn Khánh. Bà đến với nghệ thuật từ năm 10 tuổi.
Hình ảnh NSND Trà Giang tại Liên hoan phim quốc tế Moskva (Ảnh: Nhà báo Lê Quang Thanh Tâm cung cấp).
Thừa hưởng năng khiếu từ cha là NSƯT Nguyễn Văn Khánh, bà sớm có niềm đam mê nghệ thuật. Bước ngoặt cuộc đời đến vào năm 1959 khi bà thi đỗ trường múa. Tuy nhiên, theo định hướng của cha, Trà Giang chuyển sang theo học điện ảnh và trở thành sinh viên Khóa I của Trường Điện ảnh Việt Nam.
NSND Trà Giang sở hữu nhan sắc xinh đẹp, đôi mắt biết nói, to đen, sâu thẳm như ẩn chứa nhiều câu chuyện cùng lối diễn xuất tài tình. Năm 1962, NSND Trà Giang lần đầu chạm ngõ điện ảnh qua bộ phim "Một ngày đầu thu".
NSND Trà Giang thời trẻ.
Với tài năng thiên bẩm cùng vẻ đẹp đằm thắm, quý phái đậm chất Á Đông, Trà Giang nhanh chóng trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của điện ảnh Việt Nam. Tên tuổi bà gắn liền với nhiều tác phẩm kinh điển phản ánh chân thực số phận và nghị lực của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.
Khán giả nhiều thế hệ vẫn nhớ đến loạt vai diễn của NSND Trà Giang trong các phim như: Vĩ tuyến 17 ngày và đêm, Em bé Hà Nội , Chị Tư Hậu, Mối tình đầu...
Với những đóng góp nổi bật cho nghệ thuật nước nhà, năm 1984, Trà Giang trở thành một trong năm nghệ sĩ điện ảnh đầu tiên được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.
Không chỉ ghi dấu ấn trong nước, bà còn khẳng định tên tuổi trên đấu trường quốc tế. Năm 1963, bộ phim Chị Tư Hậu giành Huy chương Bạc tại Liên hoan phim Quốc tế Moskva.
Mười năm sau, Trà Giang tiếp tục đoạt giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Quốc tế Moskva năm 1973 với vai Dịu trong bộ phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm .
Trái ngược với sự nổi tiếng trên màn ảnh, đời tư của NSND Trà Giang lại vô cùng giản dị và kín tiếng.
Năm 1967, khi 25 tuổi, NSND Trà Giang kết hôn với NSƯT, Giáo sư âm nhạc Nguyễn Bích Ngọc. Bà từng chia sẻ, ông là người bạn đời, tri kỷ, đồng thời cũng là mối tình đầu và duy nhất của cuộc đời mình.
Hai người có một con gái là nghệ sĩ dương cầm Nguyễn Bích Trà, hiện sinh sống và hoạt động nghệ thuật tại Vương quốc Anh.
Năm 1999, Giáo sư Nguyễn Bích Ngọc qua đời, để lại mất mát lớn trong cuộc đời NSND Trà Giang. Từ đó đến nay, bà sống một mình và không đi thêm bước nữa.
NSND Trà Giang đã tổ chức thành công 3 lần triển lãm cá nhân. Ảnh: Facebook nhân vật.
Sau khi gần như ngừng đóng phim từ cuối thập niên 1980 vì không tìm được những vai diễn phù hợp, NSND Trà Giang dần rút khỏi các hoạt động nghệ thuật sôi nổi để tận hưởng cuộc sống riêng.
Hiện ở tuổi ngoài 80, NSND Trà Giang sống trong căn hộ yên bình tại Tp.HCM. Sau khi chia tay màn ảnh từ năm 1989, bà dành trọn tâm huyết cho hội họa - niềm đam mê lớn của những năm tháng tuổi già. Trong căn nhà nhỏ, tranh, cọ và màu vẽ hiện diện ở khắp nơi, trở thành người bạn đồng hành giúp bà tìm thấy sự thư thái và cân bằng trong cuộc sống.
Sau sự ra đi của người bạn đời, hội họa càng trở thành chỗ dựa tinh thần đối với nữ nghệ sĩ. Bà tự học vẽ, xem mỗi giờ đứng trước giá vẽ là khoảng thời gian để lắng lòng, chữa lành những khoảng trống và tận hưởng cuộc sống theo cách bình yên nhất.
Từ niềm yêu thích ban đầu, NSND Trà Giang đã sáng tác nhiều tác phẩm hội họa và tổ chức các triển lãm tranh cá nhân, nhận được sự ghi nhận từ giới chuyên môn cũng như công chúng yêu nghệ thuật.
Dù con gái định cư ở nước ngoài, 2 mẹ con vẫn thường xuyên gọi điện, trò chuyện và tranh thủ sum họp mỗi khi có dịp. Lựa chọn rời xa ánh đèn sân khấu và sự ồn ào của giới giải trí, NSND Trà Giang hiện hài lòng với cuộc sống giản dị.
Với bà, hạnh phúc ở tuổi xế chiều không nằm ở danh tiếng hay vật chất, mà là còn đủ sức khỏe, sự minh mẫn, có những người bạn tri kỷ và một tâm hồn thanh thản sau bao thăng trầm của cuộc đời.
Khánh Linh (t/h)
