Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 cho biết, một thỏa thuận hòa bình với Iran đang ở "tình trạng khá hoàn thiện" và có thể được ký kết tại châu Âu vào cuối tuần này, đồng thời lưu ý rằng ông hiểu rằng nhà lãnh đạo cao nhất của Iran đã chấp thuận thỏa thuận này.
Ông Trump đưa ra bình luận trên trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng, nhấn mạnh rằng Mỹ "vừa đạt được một thỏa thuận tuyệt vời cho cuộc chiến với Iran", sau khi ông tuyên bố hủy bỏ các cuộc tấn công theo kế hoạch vào quốc gia Trung Đông này, viện dẫn những tiến triển trong các cuộc đàm phán hòa bình.
"Chúng ta sắp có một lễ ký kết và các văn kiện đang ở tình trạng khá hoàn thiện. Vì vậy, chúng ta hãy chờ xem", ông Trump nói.
Theo nhà lãnh đạo Mỹ, ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, eo biển Hormuz sẽ chính thức được mở lại.
Khi được hỏi liệu Lãnh đạo tối cao của Iran, ông Mojtaba Khamenei, đã chấp thuận thỏa thuận được đề xuất với Mỹ hay chưa, ông Trump nói: "Tôi hiểu câu trả lời là có".
Đề cập đến văn kiện hòa bình dự kiến, ông Trump cho biết, điều quan trọng nhất đối với ông là Iran "không được theo đuổi, sở hữu hoặc mua bất kỳ vũ khí hạt nhân nào dưới bất kỳ hình thức nào".
Ông nói rằng ông sẽ không có mặt tại lễ ký kết, nhưng Phó Tổng thống JD Vance và các quan chức chủ chốt khác sẽ có mặt.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Rolling Stone
Trước đó cùng ngày, trên Truth Social, ông Trump thông báo đã hủy các cuộc không kích dự kiến vào Iran vì các cuộc thảo luận đã được đưa lên cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và được phê duyệt.
Ông khẳng định các bên liên quan bao gồm Mỹ, Israel, Ả Rập Xê Út, UAE, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Bahrain, Kuwait, Jordan, Ai Cập và các nước khác đã thông qua thỏa thuận về nguyên tắc và chi tiết. Tuy nhiên, phong tỏa hải quân của Mỹ sẽ vẫn được duy trì cho đến khi đàm phán hoàn tất.
"Thời gian và địa điểm ký kết sẽ được thông báo sớm thôi", Tổng thống Trump nói.
Thỏa thuận được kỳ vọng sẽ mở lại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng đã gần như bị đóng cửa do xung đột, giúp ổn định giá năng lượng toàn cầu. Nhiều nước đang theo dõi sát sao diễn biến vì hàng chục tàu của họ vẫn bị kẹt ở đó.
Ngược lại với phát biểu lạc quan của Tổng thống Trump, phía Iran đã nhanh chóng bác bỏ thông tin.
Thông qua hãng thông tấn Fars, Tehran khẳng định chưa phê duyệt bất kỳ văn kiện chính thức nào và phủ nhận việc đã đạt được "những hiểu biết cuối cùng" với Washington.
Các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn trên nhiều vấn đề phức tạp và chưa đạt đến giai đoạn phê duyệt các biên bản ghi nhớ ràng buộc.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, ngày 11/6 cho biết, bất kỳ quyết định nào liên quan đến một thỏa thuận được đề xuất với Mỹ đều thuộc về giới lãnh đạo cấp cao của nước này, bác bỏ các báo cáo rộng rãi về thời điểm và địa điểm của một lễ ký kết tiềm năng là những suy đoán sớm của giới truyền thông.
Tehran nhấn mạnh lập trường kiên định bảo vệ lợi ích quốc gia, yêu cầu dỡ bỏ toàn bộ các biện pháp trừng phạt kinh tế và các cam kết rõ ràng, có thể thực thi ngay lập tức.
Theo Iran, con đường đi đến thỏa thuận vẫn còn dài và cần thêm nhiều cuộc tham vấn sâu sắc hơn giữa hai bên để thu hẹp khoảng cách.
Sự khác biệt giữa tuyên bố của ông Trump và phản ứng của Tehran cho thấy tiến trình đàm phán Mỹ - Iran vẫn còn nhiều bất đồng lớn, đặc biệt xung quanh chương trình hạt nhân, kho uranium làm giàu và việc dỡ bỏ trừng phạt.
Dù hai bên đều bày tỏ mong muốn ngoại giao, khoảng cách giữa các lập trường vẫn đòi hỏi thêm thời gian và nỗ lực để thu hẹp.
Minh Đức (Theo Korea Times, Voice of Emirates)
