Hoàn thiện công trình, chạy đua với các mốc nghiệm thu
Sân bay Long Thành đang bước vào giai đoạn quan trọng trước thời điểm khai thác thương mại dự kiến vào tháng 12/2026. Trọng tâm hiện nay không chỉ là hoàn thành các hạng mục xây dựng còn lại mà còn phải bảo đảm hạ tầng, thiết bị và quy trình vận hành đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, an toàn hàng không.
Trao đổi với Người Đưa Tin, đại diện Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết, tính đến hiện tại, các công trình thuộc Dự án thành phần 3, nhóm công trình thiết yếu phục vụ khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đạt khoảng 86% khối lượng xây dựng theo giá trị hợp đồng.
Trong tổng số 16 gói thầu chính, có 4 gói hoàn thành, 12 gói còn lại đang được các nhà thầu tập trung triển khai.
Bên trong sảnh sân bay Long Thành.
Phần lớn các gói thầu đang thực hiện có khả năng hoàn thành trong tháng 12/2026, những hạng mục quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp như: nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa số 1, nhà để xe, hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật tiếp tục được chủ đầu tư, nhà thầu tập trung nguồn lực thi công, hoàn thiện.
Các hạng mục thiết yếu của sân bay gồm: đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay, hệ thống đèn tín hiệu và thiết bị dẫn đường hàng không, nhà ga hành khách, hệ thống cung cấp nhiên liệu, công trình cứu nạn, cứu hỏa, hệ thống an ninh hàng không và đài kiểm soát không lưu.
Theo ACV, đây là những cấu phần quyết định năng lực khai thác, an toàn hàng không và chất lượng phục vụ hành khách. Bên cạnh đó, các công trình trọng yếu dự kiến hoàn thành nghiệm thu trong tháng 11/2026.
Một nội dung quan trọng khác là chương trình vận hành thử nghiệm ORAT. Đại diện ACV cho biết, chương trình được triển khai với nhiều kịch bản khai thác thực tế nhằm kiểm tra mức độ sẵn sàng của hạ tầng, trang thiết bị, quy trình vận hành và nguồn nhân lực.
Hệ thống máy móc vận hành trong sân bay Long Thành.
Các tồn tại phát hiện trong quá trình thử nghiệm sẽ được đánh giá, khắc phục nhằm bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định trước khi sân bay chính thức được khai thác.
Đối với một cảng hàng không quốc tế, việc vận hành đòi hỏi sự phối hợp của nhiều lực lượng, từ điều hành bay, phục vụ mặt đất, an ninh hàng không đến xử lý hành lý và hỗ trợ hành khách.
Do đó, vận hành thử không chỉ kiểm tra từng thiết bị mà còn đánh giá khả năng phối hợp giữa các bộ phận trong điều kiện khai thác thực tế.
Phương án khai thác ban đầu và bài toán kết nối giao thông
Theo phương án được ACV đề cập, sân bay Long Thành dự kiến khai thác tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần trong giai đoạn đầu, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Vietnam Airlines dự kiến khai thác tuyến Long Thành - Hà Nội cùng một số đường bay quốc tế; Vietjet Air dự kiến khai thác các đường bay nội địa kết nối sân bay với những trung tâm kinh tế, du lịch lớn.
Việc phân bổ chuyến bay đang được các cơ quan quản lý, đơn vị khai thác sân bay và hãng hàng không phối hợp xây dựng trên cơ sở điều phối giờ cất hạ cánh, kế hoạch khai thác giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định và điều kiện khai thác thực tế.
Hạ tầng quanh sân bay Long Thành đang dần hoàn thiện.
Bên cạnh tổ chức khai thác, kết nối giao thông giữa sân bay Long Thành với Tp.HCM được ACV xác định là yếu tố then chốt. Phần lớn hành khách sử dụng các đường bay quốc tế tại Long Thành dự kiến có nhu cầu đi đến hoặc xuất phát từ Tp.HCM và khu vực lân cận.
Vì vậy, khả năng tiếp cận sân bay thuận tiện, ổn định sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm hành khách. Trong thời gian các tuyến đường sắt kết nối chưa được đưa vào vận hành, vận tải hành khách giữa Tp.HCM và Long Thành chủ yếu dựa vào đường bộ.
Các hướng tiếp cận được đề cập gồm: cao tốc Tp.HCM – Long Thành – Dầu Giây kết hợp cầu Nhơn Trạch, đường Vành đai 3 và Quốc lộ 25C; hoặc kết nối qua cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và nút giao dẫn vào sân bay.
ACV cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng, địa phương và doanh nghiệp vận tải nghiên cứu mạng lưới xe buýt, xe khách, xe trung chuyển và tuyến vận chuyển trực tiếp giữa sân bay Tân Sơn Nhất với Long Thành.
Các phương án hướng đến tần suất ổn định, phù hợp lịch khai thác hàng không, đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách, tổ bay và người lao động. Đối với hành khách nối chuyến giữa hai sân bay, việc tổ chức xe trung chuyển chạy thẳng, điều phối phù hợp lịch bay và cung cấp thông tin về phương tiện, thời gian hành trình là những yêu cầu quan trọng.
Nếu kết nối mặt đất thiếu thuận tiện hoặc thời gian di chuyển khó dự đoán, hành khách có thể gặp khó khăn trong việc bảo đảm thời gian chuyển tiếp.
Về dài hạn, ACV kiến nghị sớm triển khai các dự án vận tải khối lượng lớn, đặc biệt là tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, nhằm hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức giữa hàng không, đường bộ và đường sắt.
Tuy nhiên, đây là định hướng trung và dài hạn, không thay thế ngay vai trò của đường bộ trong giai đoạn đầu khai thác. Ngay trong sân bay, phương án tổ chức giao thông cũng được xây dựng theo hướng tách biệt luồng khách đi và khách đến.
Phương tiện đưa khách đi dự kiến tiếp cận khu vực tầng đi qua hệ thống cầu cạn, trong khi luồng đón khách đến được tổ chức tại tầng trệt và các khu vực kết nối với nhà để xe. Taxi và xe công nghệ dự kiến hoạt động theo cơ chế điều phối tập trung, có khu vực chờ và làn đón khách chuyên biệt.
Ngoài giao thông, ACV cũng lưu ý một số dịch vụ thiết yếu quanh sân bay như y tế, khách sạn, trường học và khu mua sắm chưa đáp ứng đầy đủ về quy mô, chất lượng và khoảng cách tiếp cận. Đây là vấn đề cần được quan tâm đối với người lao động, chuyên gia và các lực lượng làm việc thường xuyên tại khu vực Long Thành.
Với mục tiêu khai thác thương mại dự kiến vào tháng 12/2026, nhiệm vụ đặt ra là hoàn thành các hạng mục xây dựng còn lại, đồng thời bảo đảm đầy đủ điều kiện pháp lý, kỹ thuật, nhân lực và vận hành. Phương án khai thác chuyến bay và hệ thống giao thông kết nối cũng cần được chuẩn bị đồng bộ để hạn chế bất cập ngay từ giai đoạn đầu.
Phùng Sơn
