Trong bối cảnh thời tiết khắc nghiệt và các lệnh trừng phạt bủa vây, sự cố mà tàu chở dầu Myra nghi thuộc "hạm đội bóng tối" Nga gặp phải ở Bắc Đại Tây Dương đã thu hút sự chú ý quốc tế.
Cuối tuần trước, con tàu chở sản phẩm dầu mỏ này (tên cũ là Aristos và Summit Europe, số IMO: 9336490) đã bất ngờ phát tín hiệu cầu cứu khẩn cấp tại vùng biển phía Tây Ireland.
Theo dữ liệu từ dự án giám sát hàng hải SeaNews, tín hiệu cầu cứu được phát đi qua hệ thống vệ tinh Inmarsat-C lúc 12h38 giờ UTC (19:38 giờ Hà Nội) ngày 24/10. Lúc đó, tàu đang ở tọa độ 56°18′ vĩ độ Bắc, 15°25′ kinh độ Tây.
Lực lượng Bảo vệ bờ biển Anh (HMCG) đã yêu cầu các tàu thuyền gần đó liên lạc với cơ quan chức năng nếu có thể hỗ trợ.
Theo SeaNews, con tàu vẫn tiếp tục di chuyển với tốc độ khoảng 9 hải lý/giờ (tương đương 17 km/giờ), bất chấp điều kiện thời tiết khắc nghiệt, với sóng cao tới 8,8 mét, gió giật đạt 70 hải lý/giờ (khoảng 130 km/h, tương đương khoảng 80 dặm/giờ).
The Insider đã xem xét lộ trình của tàu Myra cùng các điều kiện thời tiết tại khu vực này thông qua hệ thống theo dõi tàu thuyền Starboard Maritime Intelligence.
Sự cố mà tàu chở dầu Myra nghi thuộc “hạm đội bóng tối” Nga gặp phải ở Bắc Đại Tây Dương đã thu hút sự chú ý quốc tế. Ảnh: Belfast Live
Tàu Myra dài 228 mét, được đóng năm 2006, có trọng tải 74.999 DWT và tổng dung tích 41.021. Chủ sở hữu đăng ký là Fleet Armada Pvt Ltd.
Theo Hệ thống Thông tin Vận tải biển Tích hợp Toàn cầu (GISIS) của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cờ tàu được ghi là "Cameroon False", cho thấy nghi ngờ sử dụng cờ Cameroon gian lận. Cơ quan tình báo quân sự Ukraine ghi nhận cờ hiện tại của tàu là không rõ.
Theo cơ sở dữ liệu War & Sanctions của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), tàu Myra đã được sử dụng để xuất khẩu dầu và sản phẩm dầu của Nga sang các nước thứ ba vào thời điểm các lệnh cấm vận dầu mỏ của G7 và EU cũng như quy định áp trần giá đối với dầu Nga đang có hiệu lực.
Con tàu này hiện đang chịu lệnh trừng phạt từ 6 khu vực pháp lý: Mỹ (30/7/2025), EU (24/10/2025), Thụy Sĩ và Ukraine (13/12/2025), Anh (24/2/2026) và Canada (25/3/2026).
Theo Starboard Maritime Intelligence, con tàu xuất phát từ cảng Ust-Luga của Nga trên Biển Baltic, đi qua Biển Bắc, vòng quanh mũi phía Bắc Vương quốc Anh rồi vào Đại Tây Dương mà không đi qua Eo biển Anh/Eo biển Manche.
Hiện chưa rõ liệu lộ trình này có phải là một nỗ lực nhằm tránh sự giám sát từ các quốc gia châu Âu hay không. Nhiều tàu chở dầu thuộc "hạm đội bóng tối" cũng thường sử dụng tuyến đường tương tự.
Theo dữ liệu theo dõi, tàu đang hướng tới cảng Port Said (Ai Cập). Myra từng nhiều lần cập cảng Ust-Luga và Primorsk của Nga, cũng như các cảng ở Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil, Senegal, Estonia và Đan Mạch. Tình báo Ukraine cũng ghi nhận trường hợp tàu tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS) để che giấu hành trình.
Tình báo quân sự Ukraine liên kết Myra với mạng lưới vận tải của ông Mohammad Hossein Shamkhani – con trai của ông Ali Shamkhani, cựu thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran và cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran.
HUR cho biết, công ty Fractal Marine DMCC (đăng ký tại UAE) từng là một trong 3 nhà vận hành quốc tế lớn nhất chuyên vận chuyển dầu và sản phẩm dầu Nga vào đầu năm 2023.
Anh đã trừng phạt Fractal Marine DMCC vào tháng 2/2024 vì hoạt động trong lĩnh vực năng lượng Nga. Sau khi bị trừng phạt, việc quản lý các tàu được chuyển sang các thực thể liên kết khác.
Myra được cho là thuộc mạng lưới do ông Mohammad Hossein Shamkhani kiểm soát, bao gồm nhiều tàu chở dầu, nhà vận hành và công ty vỏ bọc dùng để vận chuyển dầu Nga và Iran.
Các công ty liên quan được nêu gồm BPT Shipping Co LLC, Fractal Marine DMCC, Wanta Shipping LLC-FZ và The Zulu Ships Management and Operation – Sole Proprietorship LLC, tất cả đều đăng ký tại UAE.
Dù tàu đang chịu lệnh trừng phạt của Anh, lực lượng bảo vệ bờ biển Anh vẫn điều phối ứng phó theo quy tắc tìm kiếm và cứu nạn quốc tế, yêu cầu hỗ trợ người gặp nguy hiểm trên biển bất kể tình trạng bị trừng phạt của tàu.
Tờ The Press and Journal (Anh) đưa tin rằng căn cứ RAF Lossiemouth và lực lượng tuần duyên Aberdeen đang tham gia công tác ứng phó; một quan chức tuần duyên tại địa phương xác nhận rằng một chiến dịch đang được triển khai. Hình ảnh từ FlightRadar cho thấy máy bay RAF bay quanh khu vực tàu.
Nguyên nhân dẫn đến việc phát tín hiệu cầu cứu vẫn chưa được biết rõ, The Insider cho biết. Ngoài ra, cũng chưa có thông tin xác nhận nào về những hư hại có thể xảy ra đối với tàu chở dầu, tình trạng của thủy thủ đoàn, bản chất hàng hóa trên tàu, hay bất kỳ khả năng rò rỉ các sản phẩm dầu mỏ nào.
Sự việc diễn ra trong bối cảnh nhiều tàu "hạm đội bóng tối" thường xuyên né tránh các tuyến đường giám sát chặt chẽ hơn ở châu Âu, đồng thời duy trì hoạt động vận chuyển dầu bất chấp các biện pháp trừng phạt quốc tế.
Minh Đức (Theo The Insider, Daily Express)
