Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng phát biểu tại Hội thảo "Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số" - Ảnh: chinhphu.vn
Hoàn thiện thể chế, bảo đảm an toàn và trải nghiệm người dùng
Tại hội thảo “Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số”, diễn ra ngày 14/10 trong khuôn khổ Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), các ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ cùng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện hạ tầng, bảo vệ người dùng và gắn thanh toán với hoạt động kinh doanh.
Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng cho rằng sự phát triển nhanh của các phương thức thanh toán mới đòi hỏi khuôn khổ pháp lý phải liên tục được cập nhật, theo sát thực tiễn. Các tổ chức tín dụng cần nâng cấp ứng dụng, tối ưu giao diện, thúc đẩy ngân hàng mở (Open Banking) và giao diện lập trình mở (Open API), qua đó tăng khả năng kết nối, tự động hóa và giảm chi phí.
Đặc biệt, an toàn và quyền lợi khách hàng phải được đặt lên hàng đầu. Các đơn vị cần bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, xử lý khiếu nại nhanh chóng và phối hợp phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các thủ đoạn lừa đảo tinh vi, việc chủ động phòng ngừa rủi ro càng trở nên cấp thiết.
Theo ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN tập trung phát triển hệ sinh thái thanh toán số thông qua kết nối hạ tầng, dịch vụ và xây dựng niềm tin số. Các bên cần minh bạch phí, điều kiện sử dụng, đồng thời hướng dẫn người dân kiểm tra thông tin người nhận, bảo vệ mã OTP và nhận diện hành vi giả mạo.
Thanh toán xuyên biên giới cũng được chú trọng, với yêu cầu kết nối đồng bộ từ đặt hàng, mua hàng, xác nhận dịch vụ đến thanh toán, tạo thuận lợi cho người Việt Nam ở nước ngoài và khách quốc tế đến Việt Nam.
Kết nối thanh toán với hoạt động kinh doanh, quản trị dòng tiền
Thanh toán số đang mở rộng từ chuyển tiền cá nhân sang mua sắm, dịch vụ và giao dịch xuyên biên giới. Giá trị không chỉ nằm ở tốc độ mà còn ở khả năng kết nối hệ thống, cá nhân hóa trải nghiệm và quản trị dòng tiền hiệu quả.
Bà Phạm Châu Loan, Phó Trưởng Phòng Phát triển kênh số và đối tác Vietcombank, cho biết ngân hàng hướng tới xây dựng hệ sinh thái số lấy VCB Digibank làm trung tâm, kết nối tài chính, tiêu dùng và trải nghiệm sống. Trải nghiệm được cá nhân hóa theo từng nhóm khách hàng: tăng tiện ích mua sắm, giải trí số cho người trẻ, đồng thời đơn giản hóa giao diện để người cao tuổi dễ sử dụng.
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc NAPAS, thanh toán số đang phát triển từ giao dịch giữa cá nhân sang thanh toán hàng hóa, dịch vụ và mở rộng ra quốc tế. Hiện VietQRPay có 45 ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán tham gia; VietQRGlobal đã kết nối với sáu quốc gia, gồm Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Singapore và Hàn Quốc.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc NAPAS - Ảnh: chinhphu.vn
Tuy nhiên, thanh toán xuyên biên giới đòi hỏi không chỉ mở rộng mạng lưới chấp nhận mà còn phải bảo đảm kết nối hệ thống, tuân thủ pháp lý và an toàn dữ liệu, bởi giao dịch qua nhiều quốc gia khiến rủi ro an ninh phức tạp hơn.
Tại khu vực nông thôn, ông Đồng Đức Giang, Giám đốc Trung tâm Thẻ Agribank, cho biết Agribank ứng dụng định danh điện tử (eKYC), dữ liệu căn cước công dân và mở rộng thanh toán QR tại chợ, cửa hàng, hộ kinh doanh. Việc tích hợp thanh toán với quản lý đơn hàng, hóa đơn, kê khai thuế và doanh thu giúp giảm thủ tục, chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý. Số hóa thanh toán trong chuỗi nông nghiệp cũng giúp dòng tiền giữa nhà cung cấp, hợp tác xã, nông dân và doanh nghiệp minh bạch hơn.
Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn MISA, kiêm Tổng giám đốc JETPAY cho rằng, thanh toán số chỉ thực sự phát huy giá trị khi gắn với đối soát và quản trị dữ liệu.
Bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn MISA, kiêm Tổng giám đốc JETPAY - Ảnh: chinhphu.vn
"Nếu tiền về chưa được đối soát hằng ngày, người bán có thể giao nhầm hàng, ghi nhận sai doanh thu hoặc bỏ sót công nợ. Khoản thu chậm cũng có thể ảnh hưởng đến việc trả lương nhân viên và thanh toán cho nhà cung cấp. Vì vậy, dòng tiền cần được kết nối liên tục từ đơn hàng, mã QR, giao dịch qua ngân hàng đến xác nhận thanh toán, đối soát, công nợ và kế toán", bà Ngoan nhấn mạnh.
Theo đại diện MISA, các giải pháp số giúp tự động đối chiếu giao dịch, theo dõi thu chi, công nợ và cập nhật dữ liệu kịp thời. Nhờ đó, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có thể phát hiện khoản thu quá hạn, dự báo nguy cơ thiếu vốn lưu động và chủ động điều chỉnh kế hoạch tài chính.
"Thanh toán là điểm khởi đầu, giá trị lâu dài nằm ở khả năng kết nối dữ liệu, hỗ trợ quản trị hiệu quả và mang lại lợi ích cho khách hàng", đại diện MISA khẳng định.
Anh Minh
