Các nhà khoa học nghiên cứu rạn san hô sâu quanh đảo Guam (Mỹ) cho biết họ đã xác định được tới 20 loài sinh vật hoàn toàn mới đối với khoa học, cùng nhiều sinh vật biển kỳ lạ và rực rỡ sinh sống ở đáy đại dương.
Phát hiện này là kết quả của một dự án nghiên cứu kéo dài gần một thập kỷ tại khu vực được gọi là “vùng chạng vạng” của đại dương.
Nhóm nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học California (CAS) cũng ghi nhận những bằng chứng quan trọng cho thấy hiện tượng ấm lên của đại dương đang diễn ra ngay cả ở những độ sâu rất lớn, vốn trước đây được cho là ít chịu tác động từ biến đổi khí hậu.
Một loài có khả năng mới đã được phát hiện. (Ảnh: Viện Hàn lâm Khoa học California)
Khám phá vùng chạng vạng của đại dương
Các rạn san hô được nghiên cứu nằm trong vùng rạn san hô trung gian hay còn gọi là "vùng chạng vạng" của đại dương, ở độ sâu từ khoảng 30 đến hơn 200 mét. Đây là khu vực rất khó tiếp cận do thợ lặn chỉ có thể hoạt động trong thời gian ngắn và phải trải qua quá trình giảm áp kéo dài khi trở lại mặt nước để tránh bệnh giảm áp.
Mặc dù vậy, vùng chạng vạng được xem là một trong những môi trường giàu đa dạng sinh học nhất của đại dương, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống của nhiều loài sinh vật biển.
Vào tháng 11 vừa qua, nhóm thợ lặn khoa học đã thu hồi 13 thiết bị giám sát rạn san hô sâu, vốn được triển khai từ năm 2018 để thu thập dữ liệu thụ động về đa dạng sinh học và nhiệt độ nước biển.
"Khách sạn dưới nước" cho sinh vật biển
Theo nhà ngư học Luiz Rocha thuộc CAS, các thiết bị này – được gọi là ARMS (Cấu trúc giám sát rạn san hô tự động) – về cơ bản hoạt động như những "khách sạn nhỏ dưới nước", nơi các sinh vật rạn san hô dần dần đến cư trú theo thời gian.
ARMS là những chồng tấm nhựa vuông cạnh khoảng 30 cm, mô phỏng cấu trúc rạn san hô nhân tạo, có khả năng thu hút từ các loài động vật không xương sống nhỏ bé đến cá non. Việc để các cấu trúc này dưới nước trong nhiều năm cho phép các nhà khoa học thu thập dữ liệu liên tục, vượt xa những gì có thể đạt được từ các chuyến lặn ngắn.
"Trong khi con người chỉ có thể khảo sát 15–25 phút ở độ sâu này, ARMS đã thu thập dữ liệu 24/7 suốt tám năm. Bức tranh tổng quan dài hạn về đa dạng sinh học rạn san hô sâu mà chúng tôi có được là vô song", Rocha nhấn mạnh.
Một nhà nghiên cứu thu hồi thiết bị ARMS. (Ảnh: Chrissy Piotrowski/Viện Hàn lâm Khoa học California)
Kết quả ấn tượng và cảnh báo đáng lo ngại
Sau chuyến thám hiểm kéo dài hai tuần, nhóm nghiên cứu đã thu thập khoảng 2.000 mẫu vật, ghi nhận 100 loài lần đầu xuất hiện tại khu vực Guam và phát hiện 20 loài mới tiềm năng đối với khoa học. Các nhà khoa học cho biết con số này có thể còn tăng lên sau khi hoàn tất phân tích ADN.
Bên cạnh đó, nhóm cũng thu thập dữ liệu nhiệt độ kéo dài ba năm tại vùng chạng vạng phía trên, ở độ sâu từ 55 đến 100 mét. Do phần lớn dữ liệu nhiệt độ đại dương hiện nay tập trung ở vùng nước mặt, những phép đo ở độ sâu này được đánh giá là đặc biệt quan trọng để hiểu rõ hơn tác động của biến đổi khí hậu đến toàn bộ hệ sinh thái đại dương.
Quốc Tiệp (theo Newsweek, OPB)
