Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên phát biểu tại phiên họp - Ảnh: VGP/LS
Sáng 22/4, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên chủ trì cuộc họp Hội đồng điều phối phát triển đô thị thông minh TP. Cần Thơ. Nhiều vấn đề lớn được Hội đồng và các sở ngành, tập đoàn công nghệ như Viettel, VNPT, Mobifone tập trung thảo luận như kế hoạch cụ thể các sản phẩm đầu ra, các nhiệm vụ trọng tâm phục vụ cho Đề án xây dựng thành phố thông minh của ngành, lĩnh vực.
Cần Thơ là 1 trong 4 thành phố (Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, Hải Phòng) đã ban hành Đề án theo chỉ đạo Trung ương và là 1 trong 2 thành phố trực thuộc Trung ương đầu tiên (cùng với Hà Nội) thành lập Hội đồng điều phối phát triển đô thị thông minh theo Nghị định số 269/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Hoàn thành 3/16 tiêu chí, từng bước tiệm cận chuẩn đô thị thông minh
Theo Bộ tiêu chí đô thị thông minh bền vững phiên bản 1.0, Cần Thơ đã hoàn thành 3/16 tiêu chí cấp độ 1, gồm: Hệ thống tiếp nhận phản ánh trực tuyến của người dân; công trình công cộng đáp ứng tiêu chuẩn tiếp cận cho người khuyết tật; và nước thải được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật.
Bên cạnh đó, Thành phố đang triển khai 8/16 tiêu chí như: Quy hoạch đô thị trên nền tảng GIS; giám sát giao thông theo thời gian thực; hệ thống cấp nước thông minh; phân loại chất thải rắn tại nguồn; hồ sơ sức khỏe điện tử; thanh toán điện tử; hệ thống camera an ninh; và nền tảng dữ liệu GIS.
Tuy nhiên, vẫn còn 5/16 tiêu chí chưa triển khai, bao gồm: Chiếu sáng thông minh, chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, tốc độ băng rộng di động, ứng dụng du lịch thông minh đa ngôn ngữ và hệ thống quan trắc không khí theo thời gian thực.
Để đạt cấp độ 1, Thành phố cần hoàn thành tối thiểu 12/16 tiêu chí (75%). Theo đó, Cần Thơ đang ưu tiên triển khai thêm các dự án như hệ thống chiếu sáng thông minh, quan trắc không khí và nâng cấp ứng dụng du lịch thông minh.
Cần Thơ đặt mục tiêu hoàn thành 59 dự án đô thị thông minh đến năm 2030 - Ảnh: VGP/LS
Ưu tiên dữ liệu, AI và hạ tầng số làm nền tảng phát triển
Đề án phát triển đô thị thông minh Cần Thơ giai đoạn 2026-2030 xác định 59 nhiệm vụ, dự án trọng tâm. Trong đó, Sở Khoa học và Công nghệ phụ trách 17 dự án, Sở Xây dựng 12 dự án, Sở Nông nghiệp và Môi trường 13 dự án, Công an Thành phố 4 dự án, các sở ngành khác đảm nhiệm phần còn lại.
Riêng giai đoạn 2026-2027, Thành phố tập trung 21 nhiệm vụ, dự án trọng tâm, ưu tiên xây dựng nền tảng cốt lõi như khung kiến trúc ICT, cơ sở dữ liệu đô thị, hạ tầng đổi mới sáng tạo, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng AI trong quản lý đô thị.
Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm quản lý nước, kiểm soát ngập, cảnh báo rủi ro, giao thông thông minh và xử lý rác thải thông minh. Định hướng xuyên suốt là "lấy dữ liệu làm trung tâm", xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung và phát triển các ứng dụng chuyên ngành trên cùng một hệ thống.
Trong quý I/2026, Sở Xây dựng đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ như công bố Đề án trên các cổng thông tin, tham mưu UBND Thành phố chỉ đạo thực hiện, phối hợp với các nhà mạng Viettel, VNPT, Mobifone để tư vấn giải pháp triển khai, đồng thời xây dựng kế hoạch hoạt động năm 2026.
Đến nay, đã có 5 đơn vị ban hành kế hoạch triển khai, gồm: Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Xây dựng, Sở Tư pháp; 3 đơn vị đang xây dựng kế hoạch.
Tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, dữ liệu và nguồn lực
Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình triển khai đô thị thông minh tại Cần Thơ vẫn gặp nhiều khó khăn: Trước hết là thiếu các quy định, hướng dẫn cụ thể về cơ chế, mô hình phối hợp, đặc biệt trong kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa địa phương với các bộ, ngành Trung ương.
Hạ tầng dữ liệu còn phân tán, khối lượng lớn, cần nhiều thời gian và nguồn lực để số hóa, chuẩn hóa và tích hợp. Trong khi đó, cơ sở dữ liệu dùng chung của Thành phố vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Nguồn lực tài chính và nhân lực cũng là thách thức lớn. Thành phố chưa có cơ chế đặc thù để thu hút đầu tư theo hình thức đối tác công-tư, đồng thời thiếu nhân lực chuyên sâu về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn.
Trước thực tế này, Cần Thơ xác định nhiều giải pháp đồng bộ như hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, xây dựng khung kiến trúc và mô hình quản trị dữ liệu, đẩy nhanh xây dựng kho dữ liệu dùng chung, đồng thời huy động nguồn lực xã hội và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Thành phố cũng chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ, công chức về công nghệ số, AI, Big Data, IoT và Digital Twin; đồng thời xây dựng chính sách thu hút chuyên gia, nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển đô thị thông minh.
Với định hướng rõ ràng, cách làm bài bản và quyết tâm cao, Cần Thơ đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị thông minh hiện đại, đóng vai trò trung tâm phát triển của vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn mới.
Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên nhấn mạnh: Phát triển đô thị thông minh là một phần quan trọng trong công tác chuyển đổi số hiện nay của thành phố Cần Thơ. Trong đó, cần đẩy mạnh phát triển hạ tầng, cơ sở dữ liệu, nguồn lực, nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, trách nhiệm của người đứng đầu, nhất là việc đề xuất giải pháp công tác chuyển đổi số của từng ngành, lĩnh vực, xã phường trên địa bàn.
Chủ tịch TP. Cần Thơ yêu cầu việc thực hiện các nhiệm vụ này của các sở ngành, địa phương phải ghi rõ được kết quả đầu ra; rà soát nhiệm vụ của sở, ngành, địa phương và đưa vào công tác thi đua để đánh giá trách nhiệm người đứng đầu; thống nhất danh mục, nhiệm vụ trọng tâm để bố trí nguồn vốn thực hiện; huy động và xã hội hóa nguồn lực thực hiện đề án…
Lê Sơn
