Hãng vận tải biển NewNew Shipping của Trung Quốc và tập đoàn hạt nhân nhà nước Rosatom của Nga đang đẩy mạnh hợp tác phát triển đội tàu container chuyên dụng trên Tuyến đường biển phía Bắc (NSR), với kế hoạch chế tạo 5 tàu lớn thuộc lớp Arc7.
Những con tàu này được kỳ vọng trở thành những "gã khổng lồ" có khả năng tự phá băng dày tới 1,7 mét, mở ra triển vọng vận tải thương mại quanh năm trên tuyến đường biển Bắc Cực vốn chỉ sôi động vào mùa hè.
Theo thông tin từ Rosatom và NewNew Shipping, dự án đang ở giai đoạn phát triển cao.
Tại Diễn đàn Kinh tế Phương Đông (EEF) ở Vladivostok đầu tháng này, đại diện Rosatom phụ trách khu vực Bắc Cực, ông Vladimir Panov, đã mô tả các tàu lớp Arc7 này có thể mang tính "cách mạng" đối với vận tải biển Bắc Cực.
Tàu được thiết kế bởi Tập đoàn Đóng tàu Thống nhất (USC) của Nga, có sức chứa hơn 4.800 container tiêu chuẩn 20 feet (TEU), dài 255 mét và rộng 35 mét. Đây được xem là những tàu container lớn nhất được thiết kế riêng cho hoạt động tại Bắc Cực.
Các tàu container chuyên dụng được trang bị hệ thống động cơ diesel-điện công suất 46 MW, với 2 động cơ đẩy điện 15 MW dẫn động chân vịt bước cố định.
Chúng có khả năng tự mình phá vỡ lớp băng phẳng hình thành trong năm (first-year ice) dày tới 1,7 mét.
Chiều rộng tàu được ấn định ở mức 35 mét để phù hợp với bề rộng luồng lạch do các tàu phá băng hạt nhân thuộc Dự án 22220 của Nga tạo ra, cho phép tàu container hoạt động nhịp nhàng trong hệ thống hộ tống của tàu phá băng hiện có khi điều kiện băng trở nên quá khắc nghiệt để tự hành.
Hình ảnh kết xuất tàu container có khả năng phá băng lớp Arc7. Ảnh: USC
Dự án với những "gã khổng lồ" có khả năng phá băng này là bước tiếp theo trong nỗ lực kéo dài gần 2 năm của Rosatom và NewNew Shipping nhằm xây dựng đội tàu container chuyên dụng cho vận tải biển Bắc Cực.
Hai bên đã thành lập liên doanh Northern Sea Route Shipping Line tại Trung Quốc vào cuối năm 2024. Đến tháng 6/2025, Rosatom cho biết đối tác vẫn đang lựa chọn xưởng đóng tàu và xem xét hỗ trợ của chính phủ cho việc đóng tối đa 5 tàu container lớp Arc7.
Vào thời điểm đó, con tàu đầu tiên được dự kiến đưa vào hoạt động không muộn hơn năm 2027. Tuy nhiên, tiến độ hiện đã bị chậm lại hoặc ít nhất vẫn chưa chắc chắn, vì các tàu lớp Arc7 vẫn đang trong giai đoạn phát triển và chưa có dấu hiệu cho thấy đã bắt đầu hoạt động đóng tàu.
Đoàn tàu vận tải dọc theo Tuyến đường biển phía Bắc (NSR). Ảnh: High North News
Song song với đó, NewNew Shipping Line đang mở rộng năng lực vận tải biển Bắc Cực bằng một nhóm 6 tàu container 4.800 TEU khác.
Theo công ty, 4 tàu sẽ đi vào hoạt động vào tháng 10 này, trên một tuyến chuyên dụng đi từ một cảng ở Trung Quốc đến Saint Petersburg của Nga, và 2 tàu còn lại dự kiến hoạt động từ tháng 6 năm sau.
Truyền thông Trung Quốc và Nga mô tả chúng là tàu có khả năng phá băng, với một số nguồn xác định là tàu lớp Arc3, dù thông số chính xác vẫn chưa rõ ràng.
Hồi tháng 8, tàu Xin Xin Hai 1 (trọng tải 29.000 DWT) của NewNew đã trở thành tàu container Trung Quốc đầu tiên đến Murmansk qua Tuyến đường biển phía Bắc (NSR), chở khoảng 500 container linh kiện ô tô từ Trung Quốc.
Việc mở rộng đội tàu của NewNew Shipping Line nhằm mục đích duy trì tần suất 2 chuyến mỗi tháng trên NSR và vận chuyển hàng hóa, bao gồm linh kiện cho các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc tại St. Petersburg, Moscow và vùng Kaliningrad của Nga.
Mục tiêu của công ty là vận chuyển 1,2 triệu tấn hàng qua Bắc Cực trong mùa hàng hải hè năm 2027.
Các tàu container lớp Arc7 chuyên dụng sau này sẽ hướng tới mở rộng "cửa sổ cơ hội" ngắn ngủi của mùa hè Bắc Cực sang cả mùa thu và mùa đông.
Tuy nhiên, việc thu hút đủ hàng hóa cho hoạt động vận tải Bắc Cực vẫn là thách thức lớn. Một thử nghiệm tàu container Bắc Cực của Hàn Quốc trước đó chỉ thu hút được 737 TEU, thấp hơn nhiều so với mức 1.300 TEU dự kiến ban đầu cho chuyến hải trình.
Với khả năng phá băng độc lập dày tới 1,7 mét và tương thích với hệ thống phá băng hạt nhân hiện có, những "gã khổng lồ" Arc7 này được kỳ vọng tạo đột phá quan trọng, giúp vận tải biển Bắc Cực tiến gần hơn tới mô hình thương mại ổn định quanh năm.
Dù vậy, dự án vẫn đang trong giai đoạn phát triển và lịch trình chính thức vẫn còn nhiều yếu tố chưa chắc chắn.
Minh Đức (Theo gCaptain, Global Flow Control)
