Đại diện các chuyên gia, lãnh đạo các đơn vị trao đổi tại tọa đàm "Nợ xấu trong bối cảnh mới" - Ảnh: VGP
Nợ xấu và nhiệm vụ cấp thiết trong bối cảnh hiện nay
Tại tọa đàm "Nợ xấu trong bối cảnh mới" do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức chiều 15/4, nhiều ý kiến cho rằng nợ xấu đang tác động trực tiếp đến ổn định kinh tế vĩ mô và khả năng phân bổ nguồn lực.
Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, tọa đàm diễn ra trong bối cảnh Đại hội Đảng lần thứ XIV đã đề ra mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đây là nhiệm vụ trọng tâm, đòi hỏi sự tham gia của toàn hệ thống.
Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, ngành ngân hàng giữ vai trò quan trọng trong việc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Tuy nhiên, nợ xấu vẫn là vấn đề cần xử lý hiệu quả và bền vững.
TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam - Ảnh: VGP
Ông Hùng dẫn lại đánh giá của Chính phủ cho thấy Nghị quyết 42/2017/QH14 đã hỗ trợ tích cực cho xử lý nợ xấu. Tuy nhiên, sau khi nghị quyết này hết hiệu lực, cùng với tác động của dịch bệnh, biến động kinh tế và địa chính trị, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, kéo theo rủi ro nợ xấu gia tăng.
Theo số liệu sơ bộ được TS. Nguyễn Quốc Hùng đưa ra, tỷ lệ nợ xấu nội bảng và nợ xấu tiềm ẩn hiện khoảng trên 2,8%. Nếu nguồn lực này được đưa trở lại nền kinh tế, hiệu quả mang lại sẽ rất lớn, vừa giảm chi phí cho tổ chức tín dụng, vừa hỗ trợ doanh nghiệp.
Do đó, nếu không có giải pháp đồng bộ và sự hỗ trợ từ các cơ quan, ngành ngân hàng không thể tự xử lý nợ xấu. Điều này sẽ làm tăng chi phí, hạn chế khả năng giảm lãi suất và ảnh hưởng đến dòng vốn.
Ngoài ra, dù hành lang pháp lý đã có, việc triển khai vẫn còn vướng mắc. Nhiều bản án đã có hiệu lực nhưng thi hành còn chậm. Sự phối hợp giữa tổ chức tín dụng, VAMC và cơ quan thi hành án chưa hiệu quả. Thủ tục liên quan tài sản bảo đảm còn nhiều khó khăn, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai.
Ông Nguyễn Quốc Hùng cũng chia sẻ thêm: Chính phủ sẽ ban hành nghị định thay thế Nghị định 53/2013/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của VAMC. Trên cơ sở đó, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam sẽ tổng hợp kiến nghị để hoàn thiện chính sách, nhằm hỗ trợ xử lý nợ xấu, đưa vốn trở lại lưu thông, góp phần tăng trưởng và ổn định lãi suất.
Cần bước ngoặt mới trong xử lý nợ xấu
Đồng quan điểm, ông Đặng Đình Thích, quyền Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) cho biết nợ xấu đang chịu áp lực gia tăng.
Dù tỷ lệ nợ xấu nội bảng vẫn trong giới hạn, nhưng nợ tiềm ẩn và các khoản cơ cấu lại còn lớn. Điều này phản ánh khó khăn của doanh nghiệp chưa được xử lý triệt để.
Ông Đặng Đình Thích, quyền Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) - Ảnh: VGP
Ông Đặng Đình Thích cho biết nhóm nợ rủi ro cao vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể, trong khi nợ cần chú ý có xu hướng tăng. Ngoài ra, nợ xấu có xu hướng tập trung vào một số lĩnh vực như bất động sản, xây dựng, xuất khẩu.
Một phần nợ xấu chưa được phản ánh đầy đủ trong bối cảnh thị trường tài sản biến động, thanh khoản chưa cải thiện và khả năng hấp thụ vốn còn hạn chế.
Theo ông Đặng Đình Thích, nợ xấu không chỉ là vấn đề của quá khứ mà còn là rủi ro cho tương lai. Nếu không có giải pháp đồng bộ, nợ xấu có thể quay lại theo chu kỳ mới.
Thời gian qua, VAMC tiếp tục giữ vai trò hỗ trợ xử lý nợ xấu và đảm bảo an toàn hệ thống. Hoạt động của VAMC đã chuyển từ mua nợ mang tính kỹ thuật sang tiếp cận theo cơ chế thị trường, gắn với xử lý tài sản bảo đảm và cơ cấu lại khách hàng.
Tuy nhiên, quá trình xử lý nợ vẫn gặp nhiều khó khăn. Khuôn khổ pháp lý chưa đồng bộ, xử lý tài sản bảo đảm còn vướng mắc, đặc biệt là bất động sản. Cơ chế tố tụng và thi hành án còn kéo dài. Thị trường mua bán nợ chưa phát triển.
Ông Đặng Đình Thích cho rằng, cần cách tiếp cận tổng thể, không chỉ dựa vào VAMC hay tổ chức tín dụng.
Liên quan đến định hướng mới, Nghị quyết số 79-NQ/TW đặt ra yêu cầu chuyển từ xử lý nợ sang khai thác nguồn lực từ nợ xấu. Theo đó, VAMC sẽ được nâng vai trò, hoạt động theo cơ chế thị trường và tham gia phát triển thị trường mua bán nợ.
Đại diện VAMC cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục hoàn thiện pháp lý, đẩy mạnh mua bán nợ theo giá thị trường, mở rộng hoạt động và phát triển thị trường.
Ông Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho rằng nợ xấu vẫn là nút thắt của hệ thống tài chính. Tỷ lệ nợ xấu khá lớn, nếu tính cả nợ xấu tiềm ẩn, con số còn lớn hơn.
Tuy nhiên, thị trường mua bán nợ phát triển chậm. Khung pháp lý chưa đồng bộ, thiếu tiêu chuẩn định giá, thông tin tài sản bảo đảm chưa minh bạch.
Ông Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho rằng nợ xấu vẫn là nút thắt của hệ thống tài chính - Ảnh: VGP
Hiện hoạt động mua bán nợ chủ yếu qua đàm phán hoặc đấu giá nhưng hiệu quả còn hạn chế. Số lượng nhà đầu tư tham gia ít, chủ yếu là ngân hàng và tổ chức nhà nước.
Ông Cấn Văn Lực đề xuất cần cho phép mua bán nợ theo giá thị trường, kể cả dưới giá sổ sách. Đồng thời, cần phát triển công cụ chứng khoán hóa nợ và xây dựng sàn giao dịch chuyên biệt.
Bên cạnh đó, việc hoàn thiện thể chế, mở rộng quyền cho các chủ thể tham gia và tăng minh bạch thông tin là yếu tố quan trọng.
"Nếu không có cải cách, áp lực nợ xấu sẽ tiếp tục gia tăng và ảnh hưởng đến hệ thống tài chính", ông Cấn Văn Lực cảnh báo.
Huy Thắng
