Nhiều người cho rằng mệt mỏi, chuột rút, tim đập nhanh hay đầy bụng trong những ngày nắng nóng chỉ là biểu hiện bình thường của thời tiết khắc nghiệt. Thế nhưng, các bác sĩ cảnh báo đây cũng có thể là dấu hiệu cơ thể đang thiếu hụt kali nghiêm trọng một tình trạng tưởng chừng đơn giản nhưng có thể gây rối loạn nhịp tim, liệt cơ, thậm chí đột tử nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Đặc biệt vào mùa hè, khi cơ thể mất nước và điện giải nhiều hơn qua mồ hôi, nguy cơ hạ kali máu càng gia tăng mà không phải ai cũng nhận biết được.
Điển hình là trường hợp ông Cao 45 tuổi ở Trung Quốc tử vong do hạ kali máu nghiêm trọng sau khi chủ quan với các triệu chứng mệt mỏi và rối loạn tiêu hóa nhẹ trong những ngày nắng nóng. Vụ việc là lời cảnh báo về một tình trạng sức khỏe tưởng chừng đơn giản nhưng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Tháng trước, ông Cao bất ngờ ngã gục ngay tại phòng khách và tử vong dù đã được đưa đến bệnh viện cấp cứu. Kết luận của bác sĩ khiến gia đình bàng hoàng nguyên nhân tử vong là hạ kali máu nghiêm trọng.
Người đàn ông 45 tuổi tử vong sau khi bị hạ kali. Ảnh minh họa.
Điều đáng nói trước qua đời, người đàn ông này chỉ than mệt mỏi, đi ngoài vài lần và cảm thấy cơ thể thiếu sức sống. Cả gia đình đều cho rằng đó chỉ là những triệu chứng thông thường trong ngày hè oi bức. Không ai ngờ rằng đằng sau những dấu hiệu tưởng như vô hại ấy lại là một tình trạng có thể cướp đi mạng sống chỉ trong vài giờ.
Khi nhập viện, nồng độ kali trong máu của bệnh nhân chỉ còn 2,1 mmol/L, thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng bình thường 3,5-5,5 mmol/L. Theo các nghiên cứu y khoa, tỷ lệ tử vong ở những trường hợp hạ kali máu nặng có thể lên tới 20%.
Các bác sĩ cho biết phần lớn ca tử vong do thiếu kali đều liên quan đến rối loạn nhịp tim cấp tính dẫn tới tử vong. Đây cũng là lý do hạ kali máu được ví như một "sát thủ thầm lặng" mà nhiều người thường bỏ qua.
Vì sao mùa hè làm tăng nguy cơ thiếu kali?Kali là khoáng chất thiết yếu giúp duy trì cân bằng điện giải, truyền tín hiệu thần kinh, co cơ và đặc biệt là điều hòa hoạt động của tim.
Không giống một số dưỡng chất khác, cơ thể không thể tự sản xuất kali mà phải bổ sung hằng ngày thông qua thực phẩm.
Vào mùa hè, nguy cơ thiếu kali tăng mạnh vì:
Cơ thể đổ nhiều mồ hôi hơn, kéo theo lượng lớn kali bị thất thoát.
Các bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy, nôn mửa xuất hiện nhiều hơn, làm giảm hấp thu và tăng đào thải kali.
Chế độ ăn ít rau xanh, nhiều thực phẩm chế biến sẵn và nhiều muối khiến lượng kali trong cơ thể ngày càng suy giảm.
Theo các chuyên gia, khi nồng độ kali giảm xuống dưới mức an toàn, cơ bắp, hệ thần kinh và tim mạch đều có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
4 dấu hiệu cảnh báo thiếu kali không được xem thườngChân tay yếu sức, tê bì bất thường
Một trong những biểu hiện sớm nhất của thiếu kali là cảm giác mệt mỏi kéo dài, tay chân nặng nề và thiếu sức lực. Nhiều người thức dậy vào buổi sáng cảm thấy hai chân như đeo chì, đi lại khó khăn hoặc khó đứng lên ngồi xuống. Không ít trường hợp nhầm lẫn với tình trạng làm việc quá sức hoặc ngủ sai tư thế. Tuy nhiên, nếu hiện tượng yếu cơ và tê bì kéo dài nhiều ngày liên tiếp, người bệnh cần đi khám sớm vì đây có thể là dấu hiệu hạ kali máu đang tiến triển.
Tim đập bất thường, tức ngực
Theo các chuyên gia đây là triệu chứng nguy hiểm nhất. Kali đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn truyền tín hiệu điện đến cơ tim. Khi lượng kali giảm mạnh, nhịp tim có thể trở nên hỗn loạn: lúc đập nhanh, lúc chậm bất thường hoặc xuất hiện tình trạng bỏ nhịp. Người bệnh thường cảm thấy hồi hộp, tức ngực, khó chịu vùng tim. Nếu không được xử trí kịp thời, nguy cơ ngừng tim đột ngột hoàn toàn có thể xảy ra.
Đầy bụng, táo bón kéo dài
Không chỉ cơ xương, các cơ trơn trong đường tiêu hóa cũng cần kali để hoạt động bình thường. Khi cơ thể thiếu hụt khoáng chất này, nhu động ruột suy giảm khiến thức ăn di chuyển chậm hơn. Hệ quả là người bệnh thường xuyên đầy hơi, chướng bụng, ăn uống kém ngon miệng và táo bón kéo dài. Nếu các triệu chứng tiêu hóa xuất hiện dai dẳng mà không rõ nguyên nhân, đừng bỏ qua khả năng cơ thể đang thiếu kali.
Cáu gắt, lo âu, khó tập trung
Thiếu kali không chỉ ảnh hưởng đến cơ bắp và tim mạch mà còn tác động trực tiếp tới hệ thần kinh. Người bệnh có thể thường xuyên cảm thấy bồn chồn, dễ kích động, lo lắng vô cớ hoặc mất khả năng tập trung. Trong những trường hợp nặng hơn, tình trạng lú lẫn, rối loạn ý thức thậm chí có thể xuất hiện. Những thay đổi tâm trạng kéo dài, đặc biệt khi đi kèm các triệu chứng thể chất khác, cần được kiểm tra y tế càng sớm càng tốt.
Làm thế nào để bổ sung kali an toàn?Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên bổ sung khoảng 2.000-3.500 mg kali mỗi ngày thông qua chế độ ăn uống cân bằng.
Những thực phẩm giàu kali nên xuất hiện thường xuyên trong thực đơn gồm:
- Rau lá xanh đậm: rau bina, rau dền, cải bó xôi, bông cải xanh, cải thìa.
- Các loại củ: khoai lang, khoai tây, khoai môn, khoai mỡ.
- Trái cây tươi: chuối, cam, kiwi, bơ.
- Các loại đậu và hạt: đậu nành, đậu đen, đậu lăng, hạnh nhân, hạt điều.
Người đàn ông 60 tuổi tử vong, bác sĩ nói ngay: Mùa hè thà ăn ít thịt cũng đừng quên 5 món "vạn người mê" nàyĐỌC NGAYBên cạnh đó, cần hạn chế ăn quá mặn vì lượng natri cao sẽ làm tăng đào thải kali qua thận. Những người mắc bệnh thận hoặc đang điều trị các bệnh lý mạn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng cường bổ sung kali.
Đừng đợi đến khi cơ thể lên tiếng quá muộn
Thiếu kali thường khởi đầu bằng những triệu chứng rất mơ hồ như mệt mỏi, yếu cơ hay rối loạn tiêu hóa. Chính sự âm thầm đó khiến nhiều người chủ quan cho đến khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Trong những ngày nắng nóng, nếu cơ thể liên tục đổ nhiều mồ hôi, từng bị tiêu chảy hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường kể trên, việc đi khám sớm có thể giúp phát hiện tình trạng hạ kali máu trước khi nó trở thành mối đe dọa đến tính mạng.
Trúc Chi (t/h)
