Tại khu vực Hòn Nhàn, cách bờ biển xóm Gành Cả, xã Đông Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) khoảng 500m, rong mơ phát triển dày đặc, trải rộng như những cánh đồng giữa biển. Đây là nguồn thu nhập quan trọng của người dân địa phương nhiều năm qua.
Hàng năm, thương lái Trung Quốc thu mua lượng lớn rong mơ tự nhiên tại Việt Nam để chiết xuất chất keo Alginate phục vụ ngành công nghiệp hóa chất, làm dược liệu trong y học cổ truyền, đồng thời sử dụng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi và phân bón sinh học.
Để thu hoạch rong, mỗi gia đình thường có hai người cùng tham gia, chủ yếu là vợ chồng. Một người lặn xuống cắt rong, người còn lại dùng sào cào gom rong. Cách làm này khiến công việc được người dân địa phương ví như “gặt lúa của biển cho”.
Nhìn từ trên cao, những chiếc sào cào rong nổi bật trên mặt nước, tạo nên khung cảnh đặc trưng của mùa khai thác rong mơ.
Mùa rong thường bắt đầu từ tháng 4. Tuy nhiên, nhằm bảo vệ các loài hải sản sinh sản và phát triển dưới các bãi rong như cá chuồn, cá kình, mực…, ngành nông nghiệp tỉnh Quảng Ngãi quy định người dân chỉ được khai thác từ ngày 1/6. Khi thu hoạch, rong phải được cắt cách gốc từ 10-25 cm.
Sau khi rong đầy thúng, người dân đưa vào bờ để sơ chế và phơi khô. Trong những ngày nắng nóng, người lao động phải đội nón, che kín mặt khi làm việc ngoài trời.
“Để tránh nắng nóng, chúng tôi thường chèo thúng ra lúc 2-3h, làm tới 10h là nghỉ”, bà Nguyễn Thị Hoa (thôn Châu Thuận Biển) nói.
Theo ông Nguyễn Chì (78 tuổi), năm nay rong vừa được mùa vừa được giá. Hiện mỗi kg rong khô được thương lái thu mua với giá 7.000 đồng. Trung bình 4 kg rong tươi cho ra 1 kg rong khô. Với sản lượng hơn 600 kg rong tươi mỗi ngày, mỗi gia đình có thể thu được trên 150 kg rong khô, bán được hơn một triệu đồng mỗi ngày.
Tuy nhiên, mùa khai thác rong chỉ kéo dài khoảng một tháng. Sau thời gian này, rong già sẽ không còn đáp ứng yêu cầu thu mua.
Sau khi đưa vào bờ, rong được vận chuyển bằng xe rùa hoặc được người dân tự mang đến khu vực phơi. Một số hộ dùng dao cắt ngắn rong để thuận tiện cho việc làm khô.
“Rong dính chùm rất nặng. Kéo dưới nắng nên một lúc là tôi lại tắm biển cho mát rồi lên làm tiếp”, bà Phạm Thị Thái nói.
Dọc bờ biển xã Đông Sơn, rong mơ được trải kín trên cát để phơi khô. Khi khô, rong chuyển dần sang màu đen trước khi được thương lái thu mua.
Rong mơ có tên khoa học là Sargassum, thuộc họ Sargassaceae, thường sinh trưởng tại các vùng biển nhiệt đới.
Theo thống kê của các tổ cộng đồng, xã Đông Sơn hiện có khoảng 190 ha rong mơ, trong khi xã Vạn Tường có khoảng 300 ha. Với sản lượng hàng chục nghìn tấn, rong mơ đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân địa phương.
