Nga đang âm thầm khôi phục sự hiện diện hải quân lâu dài tại căn cứ Tartus ở Syria – một trong những địa điểm chiến lược quan trọng nhất của Moscow ở Địa Trung Hải, trang Maritime Executive đưa tin gần đây.
Các hoạt động này được cho là diễn ra sau khi các lực lượng Mỹ rút khỏi Syria và chính quyền mới tại Damascus dường như cho phép thỏa thuận quân sự Nga-Syria được phục hồi, trang này dẫn các nguồn tin hàng hải cho biết.
Theo trang tin, trong nhiều tháng qua, sự hiện diện của hải quân Nga ở Địa Trung Hải chỉ còn giới hạn ở tàu Stoykiy (F545), một chiếc tàu hộ vệ lớp Steregushchiy RFS.
Con tàu này đã thực hiện hành trình dài bất thường: Đi vòng quanh châu Phi, tham gia tập trận Mosi-26 tại Cape Town, ghé đảo quốc Seychelles (Đông Phi) và thành phố cảng Bandar Abbas (Iran) trước khi tiến vào Biển Đỏ, qua kênh đào Suez và neo đậu ngoài khơi Tartus từ tháng 4.
Nhưng thay vì quay về căn cứ sau chuyến đi dài, gần đây, tàu Stoykiy thường xuyên neo đậu tại các bến cảng vốn được dành riêng cho Hạm đội Địa Trung Hải Nga. Đây là dấu hiệu cho thấy Moscow không chỉ thực hiện "chuyến thăm cảng" thông thường mà đang dần khẳng định quyền sử dụng cơ sở lâu dài.
Một dấu hiệu rõ nét hơn là đoàn tàu hậu cần lớn được hộ tống bởi khinh hạm Admiral Kasatonov (F461) thuộc lớp Gorshkov.
Tartus từng là căn cứ then chốt giúp Nga duy trì sự hiện diện ở Địa Trung Hải, hỗ trợ tiếp tế, sửa chữa tàu chiến và khẳng định ảnh hưởng chiến lược. Ảnh: IISS
Đoàn tàu với 3 phương tiện đều đang vướng trừng phạt của phương Tây, bao gồm tàu chở sản phẩm General Skobelev (IMO 9503304), tàu chở hàng Ro-Ro Sparta (IMO 9268710) và tàu chở dầu Project 23130 Akademik Pashin (IMO 9778193).
Hạm đội này đã đi qua Eo biển Anh vào ngày 18/4 và Gibraltar vào ngày 29/4, và ở phía nam Malta vào ngày 7/5. Mặc dù khai báo đích đến là Port Said (Ai Cập), nhưng hành vi che giấu AIS của tàu General Skobelev cùng lộ trình và tải trọng cho thấy đích đến thực sự rất có thể là Tartus.
Các chuyên gia nhận định đoàn tàu đang chở đầy hàng hóa hậu cần, vũ khí và nhiên liệu nhằm tái thiết lập khả năng tiếp tế lâu dài cho các lực lượng Nga tại đó.
Trước đó, sau chính biến ở Damascus vào cuối năm 2024, các thỏa thuận quân sự giữa Syria và Nga bị tạm ngưng.
Tuy nhiên, sau khi quân Mỹ rút khỏi Syria vào giữa tháng 4/2026, Moscow dường như đã nhanh chóng tái khởi động các thỏa thuận cũ từ thời Liên Xô (ký năm 1971) và được Nga phục hồi năm 2013.
Tartus từng là căn cứ then chốt giúp Nga duy trì sự hiện diện ở Địa Trung Hải, hỗ trợ tiếp tế, sửa chữa tàu chiến và khẳng định ảnh hưởng chiến lược.
Trong giai đoạn gián đoạn, Nga phải dựa nhiều vào các cảng của Algeria, nhưng Algiers chỉ cho phép "các chuyến thăm cảng" chứ không chấp nhận thiết lập căn cứ vĩnh viễn.
Việc có thể quay trở lại Tartus giúp Moscow giảm sự phụ thuộc và tăng cường khả năng triển khai lực lượng nhanh chóng trong khu vực.
Nếu thông tin trên là đúng, việc khôi phục căn cứ Tartus không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn có giá trị địa chính trị lớn với Nga. Nó cho phép Moscow duy trì khả năng răn đe, hỗ trợ đồng minh và can thiệp nhanh vào các điểm nóng ở Đông Địa Trung Hải.
Đồng thời, đây cũng là tín hiệu rõ ràng rằng gã khổng lồ Á-Âu không từ bỏ tham vọng duy trì ảnh hưởng tại Trung Đông dù đang đối mặt với nhiều thách thức ở Ukraine và các lệnh trừng phạt quốc tế.
Minh Đức (Theo Maritime Executive, United24 Media)
