Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam-EU 2026

Đây là câu hỏi được ông Noel Clehane - Phó Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh EU-ASEAN (EU-ABC) đặt ra tại Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam-EU 2026 với chủ đề “Định hình tương lai kinh tế xanh và chuỗi giá trị mới”, được tổ chức vào chiều 4/11, tại Hà Nội.

Diễn đàn được Bộ công thương phối hợp cùng Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam và Hội đồng Kinh doanh EU-ASEAN tổ chức.

Doanh nghiệp châu Âu có nhiều thế mạnh để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam

Theo Phó Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh EU-ASEAN, đây là một câu hỏi quan trọng đối với cộng đồng Doanh nghiệp châu Âu bởi phần lớn các doanh nghiệp có mặt tại đây đều hoạt động trên phạm vi ASEAN. Các quyết định về địa điểm đặt cơ sở sản xuất, phát triển mạng lưới nhà cung cấp, đầu tư vào công nghệ mới hay mở rộng hoạt động trong khu vực ngày càng được cân nhắc trong một bối cảnh khu vực rộng lớn hơn.

Việt Nam có những lợi thế hết sức thuyết phục. Việt Nam đã xây dựng được một nền tảng sản xuất và xuất khẩu đáng kể. Tuy nhiên, theo ông Noel Clehane, cơ hội trong giai đoạn tới không chỉ nằm ở việc thu hút thêm đầu tư, mà quan trọng hơn là thu hút đầu tư có chất lượng cao hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn từ các dòng vốn đầu tư đó. Định hướng này phù hợp chặt chẽ với Nghị quyết số 10 về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, cũng như mục tiêu của Việt Nam trong việc thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao và dài hạn.

Các doanh nghiệp châu Âu có nhiều thế mạnh để đóng góp vào mục tiêu này. Giá trị mà đầu tư từ châu Âu mang lại không chỉ nằm ở nguồn vốn. Đầu tư châu Âu còn có thể mang đến công nghệ tiên tiến và chuyên môn, hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, tăng cường liên kết với các doanh nghiệp Việt Nam và góp phần đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Vì vậy, cơ hội đặt ra là tạo dựng những điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp châu Âu có thể đầu tư sâu rộng hơn tại Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia đầy đủ hơn vào các chuỗi giá trị được hình thành và phát triển xung quanh những khoản đầu tư đó.

Bên cạnh đó, các chuỗi giá trị này ngày càng cần phải xanh hơn. Tính bền vững đang ngày càng gắn chặt với năng lực cạnh tranh. Các quyết định đầu tư, quy trình sản xuất, yêu cầu của chuỗi cung ứng và khả năng tiếp cận Thị trường quốc tế ngày càng chịu tác động bởi quá trình chuyển đổi sang các mô hình tăng trưởng bền vững hơn.

“Điều này mở ra những cơ hội hợp tác đáng kể giữa Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp châu Âu, bao gồm trong các lĩnh vực sản xuất sạch hơn, chuyển đổi năng lượng, logistics bền vững và tài chính xanh, cũng là những nội dung được đề cập trong chương trình ngày hôm nay”, ông Noel Clehane khẳng định.

Kênh đối thoại chính sách và kết nối kinh doanh đặc biệt quan trọng

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công thương Lương Hoàng Thái nhấn mạnh, Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam - EU là sự kiện thường niên do Bộ Công thương chủ trì, đóng vai trò như kênh đối thoại chính sách và kết nối kinh doanh đặc biệt quan trọng giữa hai nền kinh tế.

Nền kinh tế Việt Nam hướng tới đà tăng trưởng GDP đạt mức khoảng 9,0% mỗi năm, tạo tiền đề vững chắc cho giao thương quốc tế. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 1.010,6 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 499 tỷ USD, tăng 27,4%, tạo động lực để hoàn thành và vượt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu cả năm.

Đối với thị trường châu Âu, kim ngạch thương mại hai chiều đã vượt con số 65,48 tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng sau hơn 6 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA). Hiệp định EVFTA đã trở thành nền tảng quan trọng giúp hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật để tiếp cận sâu rộng vào thị trường 27 quốc gia thành viên EU.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đặt ưu tiên vào việc xây dựng các chuỗi cung ứng xanh, bền vững và nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động khó lường của bối cảnh toàn cầu. Việt Nam đang tập trung nguồn lực thúc đẩy chuyển đổi năng lượng sạch, phát triển vật liệu xanh và ứng dụng rộng rãi công nghệ kinh tế tuần hoàn trong các ngành sản xuất công nghiệp trọng điểm.

Với chủ đề “Định hình tương lai kinh tế xanh và chuỗi giá trị mới”, Diễn đàn gắn liền với nhiều quyết định mà doanh nghiệp đang phải đưa ra ngay hôm nay: Đầu tư vào đâu, làm thế nào để bảo đảm chuỗi cung ứng, lựa chọn nhà cung cấp nào và chuẩn bị nguồn nhân lực ra sao để thích ứng với những yêu cầu đang thay đổi…

Các phiên thảo luận tại Diễn đàn tiếp cận những vấn đề trên từ nhiều góc độ: Phát triển năng lượng tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của hoạt động sản xuất; Chính sách thu hút đầu tư tại các địa phương định hình nơi các dự án được triển khai; Góc nhìn về logistics cho thấy thương mại phụ thuộc chặt chẽ như thế nào vào khả năng kết nối ổn định và tin cậy, trong khi tài chính xanh có thể hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư cho những thay đổi cần thiết.

Xuyên suốt các nội dung này, hai bên cùng nhìn nhận một điểm chung: Việc xây dựng các chuỗi giá trị mới đòi hỏi đầu tư, quá trình thực thi chính sách có tính dự báo và nguồn nhân lực có kỹ năng phù hợp.

Theo ông Torben Minko - Phó Chủ tịch EuroCham, cần chuyển hóa tiềm năng đầu tư thành những cơ hội cụ thể và phát huy cam kết lâu dài của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đối với Việt Nam.

Ông Torben Minko cho rằng, việc tăng cường tìm kiếm nguồn cung tại Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Kinh nghiệm của các doanh nghiệp Việt Nam trong tiếp cận thị trường EU cũng có giá trị không kém trong việc xác định những yếu tố giúp các quan hệ đối tác này thành công. Mở rộng nguồn cung trong nước sẽ tạo thêm cơ hội để các nhà cung cấp và doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam cùng phát triển với các nhà đầu tư châu Âu.

Những cơ hội đó sẽ trở nên dễ tiếp cận hơn khi bên mua làm rõ yêu cầu ngay từ đầu, nhà cung cấp nhận được sự hỗ trợ cần thiết để đáp ứng các yêu cầu đó, và cả hai bên có thể xây dựng kế hoạch hợp tác vượt ra ngoài phạm vi của từng đơn hàng riêng lẻ. Doanh nghiệp châu Âu có thể đóng góp thông qua hợp tác kỹ thuật, phát triển nhà cung cấp và chia sẻ chuyên môn, kinh nghiệm sản xuất.